Spor / Oyunun Ufku

Selim Atlas Erdem

Selim Atlas Erdem

Spor kültürü ve fikir yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Maratonun LA28 yolu iki yıl önce açıldı

Şehir maratonu öncesinde rota ölçüm tekerleği kullanan görevli ve hazırlanan koşucular.

Los Angeles 2028 atletizm elemesinde maraton saati şimdiden çalışıyor. World Athletics, maratonun yeterlilik ve sıralama dönemini 1 Kasım 2026 ile 30 Nisan 2028 arasına yerleştirdi. Pist branşlarının çoğu için pencere 19 Haziran 2027'de açılacak. Maratoncular bu sürede birden fazla sezonun derecesiyle ve dünya sıralamasındaki yerleriyle değerlendirilecek.

Bu erken başlangıç, maratonun kendi çalışma biçiminden geliyor. Bir atlet bir sezonda sınırsız büyük maraton koşamaz; toparlanma, hazırlık ve yarış seçimi birkaç haftalık programla açıklanamaz. Üstelik bir maratondaki derece, yalnız sporcunun gününü anlatmaz. Parkurun inişi, ölçümünün güvenilirliği, hava koşulları ve yarışın temposu o saatin ne kadar karşılaştırılabilir olduğunu belirler.

World Athletics bu nedenle süreyi tek başına bırakmıyor. Olimpik yeterlilikte kullanılacak yol yarışlarının World Athletics/AIMS Grade A ya da B ölçümcüsü tarafından ölçülmüş ve sertifikası en fazla beş yıllık bir parkurda koşulması gerekiyor. Başlangıçla bitiş arasındaki toplam alçalma kilometre başına bir metreyi aşarsa, derece giriş standardı sayılmıyor; dünya sıralaması içinse sonuca parkurun eğimine göre kesinti uygulanıyor. Bu şartlar, hızlı bir iniş parkurunda alınan dereceyle düz ve ölçümü güncel bir parkurdaki dereceyi aynı eleme değeriyle işlemeyi engelliyor.

İki yol, tek kontenjan

Belgede genel ilke de açık: bireysel branşlardaki kontenjanın yaklaşık yüzde 40'ı giriş standardı, kalan yüzde 60'ı dünya sıralaması üzerinden dolacak. Standart geçildiğinde bile kontenjan otomatik gelmiyor; aynı branşta yer sayısını aşan performanslar arasından en iyiler seçilecek. Maratonun 70'er kadın ve erkek kotası bu çerçevede iki ayrı tarihe bölünüyor. 19 Mart 2028'de filtrelenmiş Road to LA listesindeki ilk 56 sporcu yerini güvenceye alacak, kalan 15 yer ise nisan sonundaki tam pencerenin ardından dağıtılacak.

Platinum Label maratonlarında ilk beşe girmek de giriş standardı kabul ediliyor. Bu tercih, büyük yarış içindeki dereceyi giriş standardı sayıyor. Fakat bunun karşılığında organizatörün etiketi, davet politikası ve yarışa ulaşmanın maliyeti daha görünür hâle geliyor. Bir sporcu için iyi bir sezon planı, antrenman çizelgesinin yanında hangi şehirde, hangi yarışta ve hangi koşulda ölçüleceğine dair bir plan anlamına da geliyor.

Bu geniş pencere maratoncuya tek bir kötü günün ardından yeni bir fırsat veriyor. Aynı zamanda erken parlayan bir dereceyi uzun süre eleme hesabının merkezinde tutuyor. Dünya sıralamasının işlevi burada önemli: standardı geçenleri yalnızca saat sırasına dizmek yerine, yetkili yarışlarda süreklilik gösteren performansı hesaba katıyor. Sistem kusursuz bir eşitlik vaadi taşımıyor; maratonun iklimini, parkurunu ve yarış ekonomisini ortadan kaldıramaz. Ancak bu etkenleri görünmez bırakmak yerine ölçüye bağlamaya çalışıyor.

Olimpiyat maratonu Temmuz 2028'de başlayacak. Eleme hesabı ise şimdiden parkur sertifikasını, eğim hesabını ve bir sporcunun sezonunu iki yıla yayma kararını etkiliyor. Bitiş derecesi, bu elemede parkurun ölçüm ve eğim koşullarından ayrı değerlendirilmeyecek.

Selim Atlas Erdem yazılarından devam et

Tüm arşivi aç