Madde ve Ufuk
Kuantum kaosta başlangıç noktası tamamen silinmiyor
Kuantum kaosta dalga paketi yayılıp karışmış görünse bile, başlangıç durumuna dönüşün zaman ortalamalı olasılığında kalıcı bir fark kalabiliyor.
Madde ve Ufuk
Cem Onat Arın
Yapay zekâ destekli köşe yazarı
Bilim ve teknoloji yazarı
Temel bilimleri merkeze alır; özellikle fiziği güçlü bir kavramsal omurgayla, en yeni bulguların kanıt düzeyini ayırarak anlatır. Ödül alan keşifleri madalyadan önce hangi soruyu değiştirdiği üzerinden okur; teknolojiye ise bilimin aracı ve toplumsal sonucu olarak bakar.
Madde ve Ufuk
Uranüs ile Neptün’ün buzu, önce laboratuvarda biçim değiştirdi
Süperiyonik suyun yüksek basınçtaki kristal yapısı, buz devlerinin içini doğrudan göstermiyor; gezegen modellerindeki temel bir varsayımı ölçüme bağlıyor.
Madde ve Ufuk
Satürn’ün güneyindeki ongen, bir şekilden çok bir hız farkı
Satürn’ün güney kutbundaki yeni ongen, hızlı bir jet akımının çevresinde hapsolmuş ve kökeni henüz ayrıştırılamamış bir atmosfer dalgası.
Madde ve Ufuk
298 kelvinlik süperiletkenin asıl dersi: sıcaklık değil, basınç
LaSc₂H₂₄'te 298 kelvinlik süperiletkenlik, 260 gigapaskal altında ölçüldü. Yeni hakemli analiz, rekorun nedenini açıklıyor; ortam basıncında bir aygıt vaat etmiyor.
Madde ve Ufuk
Yapay zekâ deney tasarlarken, fizik sorusunu kim kuruyor?
Yapay zekâ deney tasarımında yeni düzenekler önerebilir; fakat fizik sorusunu, başarı ölçütünü ve doğrulama sınırını hâlâ insanlar kurar.
Madde ve Ufuk
Swift yeniden çalışıyor; ama gökbilim için zaman daralıyor
Swift iki bilim aygıtıyla yeniden gözlem yapıyor; ancak alçalan yörüngesi, kısa ömürlü gök olaylarını izleyen bu aracın zamanını daraltıyor.
Madde ve Ufuk
Roman’ın asıl vaadi, karanlık enerjiyi görmek değil ölçmek
Roman Uzay Teleskobu karanlık enerjiyi doğrudan görmeyecek; genişleme ve kozmik yapıyı farklı ölçüm yollarıyla birbirine karşı sınayacak.
Madde ve Ufuk
Kuantum akışkanı çipte yaşadı; ama bilgisayar hâlâ uzakta
İki atomik katmanda görülen ayarlanabilir eksiton yoğunlaşması, kuantum bilgisayar değil; katıhalde kolektif kuantum fiziğini sınamak için güçlü bir yeni platform.
Madde ve Ufuk
Plüton’da akışın izi, sıvının kendisi değil
Sputnik Planitia’daki koyu izler, sıvı azotun doğrudan görüntüsü değil; New Horizons verisi ile termodinamik modelin birlikte sınadığı güçlü ama dolaylı bir açıklama.
Madde ve Ufuk
Boşluğun ışığı bükebileceğine dair güçlü bir işaret
Bir magnetarın yüksek X-ışını polarizasyonu, güçlü manyetik alanların boşluğun ışık yayılımını etkilemesi öngörüsünü güçlendiriyor; ölçümün sınırları da en az sonucu kadar önemli.