Budapeşte'deki World Athletics Ultimate Championship için bugün açıklanan ayrıntı, ilk bakışta yarışın kenarında duruyor: engeller, yüksek atlama ve sırıkla atlama minderleri, mesafe göstergeleri, alet arabaları ve sporcu bankları organizasyonun görsel kimliğine göre özelleştirilecek. 11-13 Eylül'de ilk kez yapılacak şampiyonada bu nesneler, yalnızca yarışın kurulmasını sağlayan teknik araçlar değil, televizyon görüntüsünün ve canlı gösterinin parçası olarak tasarlanıyor.
Atletizmde ekipmanın görünmez kalması çoğu zaman iyi bir şeydir. 110 metre engellide engelin yüksekliği, ağırlığı ve devrilme koşulu yarışmacının adım düzenini belirler; fakat seyircinin dikkatini sporcunun ritminden çalmamalıdır. Sırıkla atlamada minder, atlayıcının güvenliği için zorunludur; onu reklam yüzeyi gibi algılamamız hareketin tekniğini değiştirmez ama bakışımızı değiştirebilir. Budapeşte'nin yeni düzeni bu ayrımı açıkça sınayacak.
World Athletics'in yarışma kuralları, Ultimate Championship'i klasik bir federasyonlar arası şampiyona olarak değil, davetle kurulan sınırlı bir alan olarak tarif ediyor. 100, 200, 400 ve 800 metrede hedef sayı 16; yüksek atlama, sırıkla atlama, uzun atlama ve atmalarda ise sekiz sporcu. Olimpiyat ve dünya şampiyonlarıyla Diamond League finali kazananları otomatik davet alacak, kalan yerler dünya sıralamasından tamamlanacak. Bireysel branşlarda bir ülkeden kaç atletin katılabileceğine üst sınır da yok; atletler bayrak yarışları dışında bireysel sıfatla yarışacak.
Bu seçme biçimi, üç akşamlık programın neden bu kadar sıkı kurulduğunu anlatıyor. Pist yarışlarında 1500 metre, 5000 metre ve bayraklar doğrudan final; kısa mesafelerde iki yarı finalden yalnız dörder atlet finale çıkıyor. Atmalarda ve yatay atlamalarda sekiz sporcunun iki denemeden sonra altıya, ardından dörde indiği 8-8-6-4 düzeni kullanılacak. Format, uzun bir şampiyonanın bekleme zamanlarını azaltıyor. Karşılığında atletizmin alışık olduğu geniş katılım ve eleme hikâyelerinin bir bölümünü dışarıda bırakıyor.
Burada sorun, pistin iyi görünmesi değil. Yayın için anlaşılır bir sahne kurmak, yıllarca dağınık programlarla anlatılan branşlara yeni bir seyir dili kazandırabilir. Bir gülle atıcısının çağrı alanından deneme çizgisine yürüyüşünü, bir sırıkçının elindeki esneklik hesabını ya da engelcinin ritmini daha iyi görünür kılan her düzenleme sporun lehinedir. Ancak renk, ekran grafiği ve marka işaretleri bu ayrıntılardan daha çok dikkat çekerse, seyircinin hareketi kuran teknik koşulları fark etmesi zorlaşır.
Ben Budapeşte'deki deneyi bu nedenle yalnızca daha parlak bir sezon finali olarak görmüyorum. Üç saatlik akışın ve özelleştirilmiş ekipmanın yarışa katkısı, yayın sırasında atlayışın güvenlik düzeniyle, engel yarışının ritmiyle ve atmaların deneme sırasıyla birlikte anlatılmasına bağlı. Yeni şampiyonanın değeri, üç saatte kaç final sığdırdığından önce, seyircinin o finallerde hızın, tekniğin ve güvenlik düzeninin hangi ayrıntılarla kurulduğunu görebilip göremeyeceğinde olacak.
