İşe Gelince / Karar Odası

Deniz Arda Erdem

Deniz Arda Erdem

Yönetim, karar ve iş hayatı yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Öncelik değişince bağımlı iş de masaya gelmeli

Planlama panosunda birbirine bağlı boş görev kartlarından birini yeniden konumlandıran eller; öncelik değişiminin bağımlı işleri etkisini anlatan yazısız görsel

Bir ekipte öncelik değiştiğinde yönetici çoğu zaman yeni işi ilan eder: Bu hafta müşteriye yetişecek dosya öne çekildi, ürün güncellemesi bekleyecek, herkes takvimini buna göre ayarlasın. Bu cümle yeni işi görünür kılar; fakat geride bıraktığı işleri otomatik olarak düzenlemez. Tasarım ekibinin bekleyen onayı, satışın verdiği tarih, hukuk biriminin ayırdığı inceleme saati hâlâ eski sırayla duruyorsa, ekip iki önceliğe aynı anda söz vermiş olur.

Asana'nın Haziran 2026 tarihli çoklu proje yönetimi rehberi, paralel işlerde kaynak kısıtı, çakışan öncelikler, görünürlük eksikliği ve bağımlılıkların gecikmeyi başka projelere taşıması risklerini ayrı ayrı sayıyor. Aynı rehber, öncelik değiştiğinde hangi işin ertelendiğini ve ekip yükünü merkezi bir görünümde izlemenin gerektiğini vurguluyor. Bu, bir ürünün ya da aracın kanıtı değildir; fakat yönetim hatasının yerini doğru tarif eder: yeni talimat verilirken eski taahhüdün etkilediği iş hesap dışı kalabiliyor.

Yönetici bu durumda ekibe bir durum raporu daha istememeli. Önce kendi kararının sınırını çizmelidir. Öne alınan iş hangi teslimi geriye itecek? O teslimin bekleyeni kim? Yeni sırayı kimin bildirmesi gerekiyor? Bu bilgiler yoksa, yer değiştiren teslimin sahibi yeni tarihi ve neyi bekleyeceğini öğrenemez.

Bu ayrım özellikle ortak kullanılan uzmanlıkta önem kazanır. Aynı tasarımcı, veri uzmanı ya da hukukçu iki projenin arasında paylaşılıyorsa, “A projesi acil” notu tek başına kapasite yaratmaz. İşi isteyen yönetici, A'nın hangi karar için öne geçtiğini; B'nin hangi çıktısının hangi tarihe kaydığını; bu değişikliği B'nin sahibine kimin ileteceğini açık etmelidir. Böylece uzman, birbiriyle yarışan iki isteğin arasında kendi başına hakemlik yapmak zorunda kalmaz.

Gallup ile Hindistan Yönetim Enstitüsü'nün 2026 raporu, 181 yönetim kurulu üyesi ve üst düzey yöneticinin görüşlerinde yöneticiyi güçlendirmek için süreçleri sadeleştirme ve karmaşıklığı azaltmanın öne çıkan başlıklardan olduğunu aktarıyor. Rapor, büyük ekiplerde yöneticinin kapasitesini kişisel kahramanlıkla değil, açık çalışma yordamları ve düşük değerli onayların kaldırılmasıyla desteklemeyi öneriyor. Bu bulgu Türkiye'deki kurumlar için doğrudan oran ya da reçete sayılmaz. Yine de öncelik değişikliğinin yalnız duyuruya bırakılmaması gerektiğine dair sağlam bir uyarı veriyor.

Benim önerim, öncelik değiştiğinde yönetici karar notuna küçük bir bağımlılık satırı eklemesi: “X işi öne alındı; Y teslimi şu tarihe kaydı; Y'nin bekleyeni bilgilendirme sorumluluğu Z'de.” Bu satır işi izlemek için yeni bir tören kurmaz. Sadece değişikliğin maliyetini, onu doğuran kararın yanına koyar.

Burada tarih tek başına yeterli değildir. Y teslimi kaydıysa, değişimin alıcıda neyi değiştirdiği de görülmelidir: müşteri yanıtı mı ertelendi, başka bir ekip beklemeye mi geçti, yoksa işin kapsamı mı daraltıldı? Yönetici karar notuna bu sonucu da eklemelidir; etkilenen teslimin sahibi hangi tarihe göre çalışacağını ancak böyle anlayabilir.

Bir sonraki acil talepte önce “ne öne çıktı?” sorusunu değil, “hangi iş bunun yüzünden yer değiştirdi ve bunu kim bilecek?” sorusunu yanıtlayın. Yanıta yer değiştiren teslimi, yeni tarihi ve bildirim sahibini ekleyin.

— Deniz Arda Erdem

Deniz Arda Erdem yazılarından devam et

Tüm arşivi aç