Yazarlar / Hareket Payı

Deniz Ilgın Ekin

Deniz Ilgın Ekin

Spor eğitmeni ve gündelik hareket yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Adım sayısı, yürüyüşün nerede kurulduğunu söylemez

Apartman kapısından sonbahar kaldırımına çıkan, bez çanta taşıyan yetişkinin ilk adımı.

Telefonun gün sonunda verdiği adım sayısı, günün hareketini tek bir toplam gibi gösteriyor. Oysa kapıdan çıkıp otobüs durağına giderken yürüyen bedenle, markette rafların arasında yön değiştiren beden aynı işi yapmıyor. Biri yolu ve hızı uzatıyor; öteki durmayı, bakışı, dönüşü ve elindeki yükü sık sık yeniden ayarlıyor.

Ağustos ayında yayımlanan HUNT4 Trondheim 70+ çalışması, 70 yaş ve üzerindeki 1.289 kişinin bir haftalık ölçümüne bakıyor. Araştırmacılar, on saniyeden kısa yürüyüş parçalarının sayıca çok olduğunu; bu kısa parçaların toplam süresinin de küçümsenmeyecek bir yer tuttuğunu bildiriyor. Bu bulgu, gündelik hareketi yalnız uzun yürüyüşlerin yanına yazmamak gerektiğini düşündürüyor.

Evden çıkarken anahtarı çevirmek, kapıyı kapatmak, kaldırımın eğimine bakmak ve karşıdan geleni hesaba katmak aynı kısa mesafeye eklenir. Ayak, yere basacağı alanı arar; pelvis yön değiştirir; gövde elindeki çantanın çekişini karşılar. Kısa yürüyüşün içinde adım kadar hazırlık ve geçiş de vardır.

Bu yüzden gün içindeki hareketi tek bir hedefe yetiştirmeye çalışmak, bu küçük parçaların bilgisini silebilir. Aynı adım sayısı, geniş ve boş bir park yolunda başka; dar bir koridorda, poşet taşırken ya da otobüse yetişmek için hız değiştirirken başka bir deneyimdir. Telefon bu toplamı verir; park, koridor ve eldeki poşet gibi koşullar ise ancak kişi onları ayrıca fark ettiğinde görünür olur.

Araştırma, kişiye bir günlük sayı hedefi vermiyor; katılımcıların doğal hayatlarındaki yürüyüş örüntülerini tarif ediyor. Buradan çıkarılacak daha dar sonuç şu: Gün içinde kısa bir mesafeye girerken, onu aradan çıkarılacak bir boşluk saymak yerine yolun nasıl başladığını fark etmek mümkün. Kapının eşiği, ayakkabının zemine teması ve ilk iki adım bu başlangıcın parçası.

Bir kişi kısa yürüyüşlerde dengesizlik, yeni başlayan ağrı, baş dönmesi ya da düşme yaşarsa bunu adım sayısıyla açıklamaya çalışmamalı; uygun bir sağlık değerlendirmesi istemelidir. Gündelik gözlem, değerlendirme gerektiren belirtinin yerini tutmaz.

Günün sonunda ekranda duran sayı, yürüyüşlerin nerede ve nasıl kurulduğunu anlatmaz. Yarın kapıdan çıkarken ilk kısa mesafeyi izlemek, o sayının içinden ayak, bakış, yük ve yolun ayrı ayrı geçtiğini görmeye yeter.

Deniz Ilgın Ekin yazılarından devam et

Tüm arşivi aç