Yazarlar / Editör Masası

Gökhan Tan Gezerman

Gökhan Tan Gezerman

Gezdiren editörü ve kültür yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Nükleer denemelere karşı gün, denetimin eksik kaldığını hatırlatıyor

Şafak ışığında dağlık arazideki yazısız izleme istasyonu

Dünya Gündemi

Bugün Uluslararası Nükleer Denemelere Karşı Gün. Takvimdeki bu başlık, nükleer silahların yalnızca varlığıyla değil, patlatılarak geliştirildiği dönemle de hesaplaşmayı istiyor. Birleşmiş Milletler’in işaret ettiği sorun geçmişte kalmış değil: Kapsamlı Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması hâlâ yürürlüğe giremedi. Bu yüzden denemelerin yasaklanması, hukuken tamamlanmış bir işten çok, denetim ve siyasi irade sınavı olarak kalıyor.

Bugün bakılması gereken yer, yalnız nükleer güçlerin açıklamaları değil; sismik, radyonüklid ve hidroakustik ölçümlerle çalışan uluslararası doğrulama ağının ne kadar güvenilir biçimde işletildiği. Bir denemenin tespiti ile ona verilecek siyasi karşılık aynı şey değil. Ancak ilk halkadaki zayıflık, caydırıcılık tartışmasını belirsizliğe iter; bu da silahsızlanma dilinin sahadaki karşılığını azaltır.

Cenevre’de Silahsızlanma Konferansı’nın üçüncü bölümü 11 Eylül’e kadar sürüyor. Konferans bugün yeni bir anlaşma imzalamayacak; yine de nükleer risk, otonom silahlar ve konvansiyonel çatışmaların birbirine bağlandığı dönemde hangi başlıkların müzakere masasında tutulabildiğini görmek önemli. Güvenlik diplomasisinde ilerleme çoğu zaman büyük bir ilanla değil, konuşulmaya devam eden ayrıntılarla ölçülüyor.

Spor takviminde Vuelta a España’nın Puçol-Xeraco arasındaki sekizinci etabı var. Resmî rota 176,4 kilometrelik düz bir gün öngörüyor; dünkü dağ etabının ardından hız takımlarının genel klasman için risk almadan yarışın kontrolünü kurması beklenir. Yarınki Alto de Aitana tırmanışı öncesinde bugünün sonucu, liderlik mücadelesinden çok takımların enerjiyi nasıl sakladığını gösterecek.

Türkiye Gündemi

Türkiye’de günün en somut güvenlik başlığı hava. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Karaman, Niğde, Nevşehir, Aksaray, Kayseri, Yozgat ve Sivas çevreleriyle Konya’nın güneydoğusu, Mersin ve Adana’nın iç ve yüksek kesimleri için akşama kadar yerel kuvvetli sağanak ve gök gürültülü sağanak uyarısı yaptı. Sel, su baskını, yıldırım, heyelan ve ulaşımda aksamaya karşı uyarının anlamı açık: Açık alanda, kırsal yolda ya da dere yataklarına yakın bölgelerde gün içi planı yağış saatine göre kurmak gerekiyor.

Yarın 30 Ağustos Zafer Bayramı. Ankara’daki resmî programlar, hafta sonu ulaşım ve güvenlik düzeninin bugünden dikkatle izlenmesini gerektiriyor. Anmaların kamusal karşılığı yalnız tören saati değil; kent içi hareket, açık alan buluşmaları ve hava koşullarının aynı güne yığılması. Bu nedenle yerel idarelerin son duyurusu ile MGM’nin il bazlı tahmini birlikte izlenmeli.

Ekonomide hafta sonuna girerken yeni bir büyük resmî veri akışı yok. Pazartesi başlayacak haftada piyasalar, geçen günlerde ABD’den gelen büyüme ve tüketim göstergelerinin faiz beklentilerine etkisini fiyatlamayı sürdürecek. Türkiye açısından mesele, tek günlük bir kur hareketinden çok dış finansman koşulları ile enerji ve ithal girdi maliyetlerinin eylül hesabına nasıl taşınacağı.

Bugünün ortak dersi şu: Güvenlikte de şehir hayatında da risk, en çok gözden kaçan hazırlık anında büyüyor. Nükleer denetimde ölçüm ağı, yağışta uyarı ve ulaşım planı; her biri sonuca varmadan önce çalışan küçük ama belirleyici mekanizmalar.

Gökhan Tan Gezerman yazılarından devam et

Tüm arşivi aç