Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi’nin 17. Taraflar Konferansı bugün Moğolistan’ın başkenti Ulanbator’da başlıyor. 28 Ağustos’a kadar sürecek toplantının başlığı “toprağı onarmak”; fakat masadaki konu yalnız kurak bölgelerin geleceği değil, gıda, su ve geçim güvenliği.
UNCCD’nin 197 tarafı, hükümet temsilcileriyle birlikte bilim insanlarını, gençleri, yerli toplulukları, küçük çiftçileri ve hayvancılıkla geçinenleri aynı programa alıyor. İlk hafta bilim ve uygulama komiteleri çalışacak; finansman, kuraklığa dayanıklılık ve meraların yönetimi üzerine üst düzey görüşmeler ise 24-26 Ağustos’ta yapılacak. Yani bugün açılan dosya, kararların son gün okunacağı bir protokol toplantısından ibaret değil; hangi bilginin hangi paraya ve hangi yerel uygulamaya dönüşeceği tartışılacak.
Moğolistan’ın ev sahipliği bu başlığa doğal bir ağırlık veriyor. UNCCD’ye göre ülkenin 1,56 milyon kilometrekarelik topraklarının yaklaşık yüzde 77’si bozulmuş durumda. Bu oranı yalnızca bir çevre istatistiği gibi okumak kolay; oysa bozulmuş mera, hayvanını otlatamayan aile, pahalanan gıda ve göç baskısı demek. Toprak kaybı, haritanın uzak bir köşesinde başlayıp mutfak hesabına kadar geliyor.
Bu yıl ayrıca BM’nin Mera Alanları ve Pastoralistlerin Uluslararası Yılı. Meralar dünyanın kara yüzeyinin yarısından fazlasını kaplıyor ve yaklaşık 500 milyon kişinin geçimine doğrudan katkı veriyor. Buna rağmen karar metinlerinde çoğu zaman ormanlar ve şehirler kadar görünür değiller. Ulanbator’daki toplantının asıl sınavı burada: toprağı koruma fikrini, o toprakta yaşayanların geçimini koruyan bir plana çevirebilmek.
Türkiye’de sabahın gündemi daha çok Meclis’in yaz çalışma akışı, Resmî Gazete ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün günlük uyarılarıyla ilerleyecek. Dünyadaki büyük toplantıları izlerken bu yerel hattı ayırmamak gerekiyor. Kuraklık, mera ve su yönetimi başlıkları, Türkiye’de tarımdan şehir planlamasına kadar doğrudan karşılık buluyor.
Ulanbator’daki ilk günün vaadi büyük, ama ölçüsü basit: Toprağı korumak için yeni bir slogan mı üretilecek, yoksa çiftçinin, çobanın ve suyu yöneten kurumun kullanabileceği bir uygulama mı çıkacak? Bu sorunun cevabı, 28 Ağustos’taki kapanıştan önce toplantının günlük çalışma programında görünmeye başlayacak.
