Bir toz tanesinin kaynağını araştırırken oksijen atomlarının çeşitleri ve oranları ölçülebilir. Oksijen atomlarının çoğunda sekiz protonla sekiz nötron vardır; daha ağır olan çeşidinde nötron sayısı ona çıkar. İki atom da oksijendir. Aralarındaki oran, tozun hangi maddelerle karşılaştığını ve kaynağının nerede olabileceğini ayırt etmeye yardım eder.
NASA ile UCLA’dan araştırmacılar, Dünya atmosferinin yüksek katmanlarından toplanmış 12 mikroskobik uzay tozu tanesini inceledi. Taneciklerin mineralleri bir zamanlar suyla tepkimeye girmişti. Araştırmacılar UCLA’da iyon mikroprobuyla, atomları kütlelerine göre ayırıp ölçen bir cihazla, oksijen çeşitlerinin oranını belirledi; NASA laboratuvarında yapılan mineral incelemesi de suyla değişmiş yapıları ortaya çıkardı. Güneş’ten gelen yüksek enerjili parçacıkların minerallerde bıraktığı izlerin yoğunluğu, taneciklerin Neptün’ün ötesindeki Kuiper Kuşağı’ndan geldiğine işaret ediyordu.
Kuiper Kuşağı’ndaki buz doğrudan ölçülmedi. Ekip, toz tanesindeki minerallerin suyla tepkimeye girdikten sonra kazandığı kimyasal izleri ölçtü; önceki mineral yapısını hesaba katarak o suyun oksijen bileşimini çıkardı. Sonuç, suyun yaygın oksijen-16 çeşidinden görece yoksun olduğunu gösteriyor. Bu sonuç, uzun süredir öngörülen ağır oksijen çeşitlerince zengin eski su kaynağı için güçlü kanıt sağladı.
Kimyasal tepkimelerde oksijenin bu iki çeşidi benzer davranır. Ölçümde aralarındaki oranlar farklı kaynakları ayırmaya yarar; ekip bunları bilinen meteorit örnekleriyle karşılaştırarak suyun oluştuğu bölge hakkında çıkarım yaptı. Yakın Güneş Sistemi’nden gelen meteor taşlarında benzer imzanın seyrek bulunması, dış bölgedeki suyun iç bölgelere kolayca karışmadığı yorumunu destekliyor.
Araştırmacılar, büyüyen dev gezegenlerin bu malzemenin içeri taşınmasını sınırlamış olabileceğini öne sürüyor. Bu açıklama, 12 toz tanesindeki izotop ölçümlerinden çıkarılıyor; dev gezegenlerin etkisi doğrudan gözlenmiş değil. Sonuç, gezegenlerin oluştuğu diskin farklı bölgelerinde suyun bileşiminin ve karışma düzeyinin değiştiğini gösteriyor. Dünya’ya ulaşan toz, çok uzakta değişmiş suyun atom oranlarını bugüne kadar taşıyabiliyor.