Görsel: Gezdiren için özgün editoryal görsel.
MoMA'nın Marron Aile Atriumu'nda 15 Eylül'den beri her gün dans ediliyor. Sarah Michelson'ın nowhere adlı işi, izleyicinin belirli bir saatte girip karşısına oturduğu bir gösteri olarak tasarlanmamış. Müze, Michelson'ın ve dönüşümlü dansçı kadrosunun normal ziyaret saatlerinde, atriumun alışılmış işleyişinin içinde çalıştığını söylüyor. Cumartesiden perşembeye günlük performans, cuma günleri açık program düzeni, işin ziyaret takvimine yerleştiğini gösteriyor.
Bu yerleştirmenin ilginç tarafı, dansı müzenin gündelik ritmine katmasının ötesinde, hareket eden bedenin bu ritimde hangi adla görüneceğini açması. Müze salonunda sabit duran bir nesneye uzun uzadıya bakmaya alışığız; dansçı ise orada kaldığı süre boyunca aynı anda hem eser, hem çalışan, hem de ziyaretçinin geçişini düzenleyen canlı varlık gibi algılanabilir. Bu üç konum birbirine karıştığında, sanatın canlılığı kolayca emeğin görünmezliği pahasına parlatılabilir.
Michelson'ın kendi cümlesi işi daha dikkatli okumaya çağırıyor: Çalışmanın başlayacağı yerin onun için hep başlangıç noktası olduğunu belirtiyor. Bu, atriumun boş bir sahne olmadığını kabul etmektir. Bilet, güvenlik, ziyaret saati, yönlendirme levhası, kalabalığın akışı ve kurumun sesi; dans başlamadan çok önce mekânı koreografiye yaklaştırır. Dansçı bu düzene sadece estetik bir hareket eklemez. Bedeniyle o düzenin ne kadar katı, ne kadar geçirgen olduğunu da açığa çıkarır.
Yine de burada romantik bir özgürleşme hikâyesi kurmak istemem. Bir bedenin müze saatleri boyunca görünür olması, o bedene otomatik olarak söz hakkı vermez. Program metni Michelson'ın işini sanatçı, müze ve dansın birbirine değen süreleri üzerine kuruyor; bu iyi bir başlangıç. Fakat sanat kurumları "canlı" olanı sevmeye yatkındır: Seyirciyi çağırır, binayı hareketlendirir, sosyal medyada kolayca dolaşır. Daha zor olan, bu canlılığın hangi prova, dinlenme, sakatlanma riski, ücret, teknik ekip ve karar zinciriyle mümkün olduğunu da kamusal biçimde kabul etmektir.
Dans tarihinin müzeye girişi bu nedenle temsil sorusunu aşar. Sahne ile gündelik hayat arasındaki sınırı bulanıklaştıran her iş, izleyicinin bakışını da sorumlu kılar. Atriumdan geçerken dansçıya rastlayan biri, çok doğal olarak işin içine çekilebilir. Bu karşılaşma, günlük takvim, dönüşümlü kadro, yapımcılık ve kurumun uzun süreli ilişkisi sayesinde gerçekleşiyor. Bunlar performansın prova ve kurum koordinasyonu gerektiren ortak bir çalışma olduğunu anlatıyor.
Bana kalırsa Michelson'ın işi en güçlü anlamını burada kazanıyor. Müzenin mesaisi dansa açıldığında, atriumdan geçen izleyici dansçının hareketini olduğu kadar o hareketin günlük programını, dönüşümlü kadrosunu ve yapımını da düşünmek zorunda kalıyor.
