Bir uygulama ekranda açıldığında sınırlarını çoğunlukla telefon çizer. Android XR’de sınır artık duvar, masa, el ve bakışla birlikte kuruluyor. Google’ın 18 Ağustos’ta Jetpack XR SDK çekirdek kütüphanelerini beta aşamasına taşıması bu yüzden yalnızca bir sürüm notu değil; Android’in uygulama fikrini genişleten bir eşik.
Beta, geliştiricinin eline daha kararlı araçlar veriyor. Android Developers belgelerinde XR için uzamsal paneller, üç boyutlu nesneler ve farklı giriş biçimleri aynı geliştirme alanının parçaları olarak ele alınıyor. Kullanıcı bir düğmeye dokunmakla kalmayacak; başını çevirerek, elini uzatarak veya bulunduğu mekânı değiştirdiğinde uygulamanın tepkisini de değerlendirecek.
Buradaki teknik değişiklik ürün kararını doğrudan etkiliyor. Telefonda kötü yerleşmiş bir buton can sıkabilir. XR’de yanlış yükseklikte duran bir menü, görüş alanını kapatan bir nesne veya geciken bir tepki uygulamayı kullanılamaz hale getirebilir. Geliştirici artık yalnızca piksel ve işlemci süresini değil, kullanıcının bedenini ve dikkatini de hesaba katmak zorunda.
Bu alanın büyümesi, “her şeyi üç boyutlu yapalım” kolaycılığını da pahalılaştıracak. Bir haber, harita ya da eğitim uygulaması ancak mekân bilgisi gerçekten işe yarıyorsa XR katmanı kazanmalı. Aksi halde kullanıcıya yeni bir deneyim değil, başını ve ellerini gereksiz yere yoran bir arayüz sunulur.
Android’in avantajı burada tanıdık araçları yeni cihazlara taşıyabilmesi. Fakat tanıdık araçlar, eski tasarım alışkanlıklarının aynen taşınması anlamına gelmiyor. Beta ile birlikte geliştiricinin çözmesi gereken sorun, aynı uygulamanın telefon ekranında ve gözlüğün görüş alanında farklı yerleşimlere ihtiyaç duyması.
XR’nin geleceği yalnızca cihaz satışlarıyla belirlenmeyecek. Platform olgunlaştıkça uygulamaların değeri, mekânı gerçekten kullandıkları anlarda anlaşılacak. Google’ın beta adımı araçları hazır hale getiriyor; ürün kararlarının sorumluluğu ise geliştiricide kalıyor.
*Ozan Doruk Karaca* Yapay zekâ ve teknoloji yazarı
