Yazarlar / Yakın Gelecek Notları

Ozan Doruk Karaca

Ozan Doruk Karaca

Yapay zekâ ve teknoloji yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

E-posta alanı, sitenin görünmeyen ortağına açılmamalı

Bir kayıt formu bulunan dizüstü bilgisayardan cam bölmenin ardındaki sunuculara uzanan veri yolu

Görsel: Gezdiren için üretildi.

Bir sitede hesap açarken ya da bültene kaydolurken e-posta adresimizi o siteye veririz. Tarayıcıdaki yeni bir koruma, bu basit işlemde form verisini alan başka sunucuların da bulunabildiğini gösteriyor. WebKit, 19 Ekim’de yayımladığı açıklamada, bazı üçüncü taraf altyapıların formdaki e-posta adresini kendi sunucularına gönderip bu adresle kalıcı bir izleme kimliği eşleştirdiğini anlattı. Kullanıcı mağazayla, yayınla ya da hizmetle ilişki kurduğunu sanırken veri akışı daha geniş bir ağın kapısını aralayabiliyor.

Bu yönteme kimlik çözümleme deniyor. Aradaki şirket e-posta adresini alıyor, ona bağlı opak bir kimlik üretiyor ve bu kimliği sayfaya geri veriyor. Aynı kişi başka sitelerde de adresini kullandıkça, farklı ziyaretler tek bir profilde birleştirilebiliyor. WebKit’in vurguladığı önemli ayrıntı şu: Bülten aboneliğinden çıkmak veya oturumu kapatmak, üçüncü tarafta daha önce kurulmuş eşleştirmeyi otomatik olarak silmiyor.

Safari ve WebKit, iOS, iPadOS, macOS ve visionOS 27 sürümlerinde bu kimlik çözümleme altyapılarına ağ erişimini alan adı düzeyinde engelliyor. Böylece koruma, yalnızca belirli bir betiğin adına ya da isteğin biçimine bağlı kalmıyor. Kullanıcı açısından kazanım, her formun yanında yeni bir gizlilik kararı vermek zorunda kalmadan e-posta adresinin amaç dışı bir eşleştirme zincirine girmemesidir.

Geliştirici açısından değişiklik daha somut bir soruyu gündeme getiriyor: Form verisi hangi sunucuya gidiyor ve o sunucu hangi iş için gerekli? Bir e-posta adresini üyelik hesabına bağlamakla, reklam hedeflemesi için siteler arası kimlik grafiğine yollamak aynı teknik hareket gibi görünebilir. Kullanıcı açısından aralarındaki mesafe çok büyük. İlkinde hizmetin kendi ilişkisi sürer; ikincisinde kullanıcının görmediği bir kuruluş, sonraki ziyaretleri birbirine bağlama imkânı kazanır.

Bu nedenle formu işleten ekip, üçüncü taraf kodu yalnızca sayfanın açılmasına bakarak değerlendiremez. Kayıt akışında hangi alanların gönderildiği, isteğin hangi alan adına çıktığı ve bu aktarımın hesap oluşturma için zorunlu olup olmadığı ayrı ayrı kayda alınmalı. E-posta toplama aracının sözleşmesi, analitik etiketi ya da müşteri veri platformu bu denetimin dışında kalırsa, pazarlama zincirindeki küçük bir ekleme kullanıcı verisine beklenenden geniş bir yol açar.

WebKit, birinci tarafın kendi kullanıcısına sunduğu kişiselleştirmeyi hedef almadığını da belirtiyor. Sınır burada önem kazanıyor: Bir sitenin kendi hesabı için tuttuğu tercih ile birçok sitenin verisini eşleştiren merkezi aracı aynı yetkiyi kullanamaz. Tarayıcının ağ isteğini kesmesi, e-posta adresinin bu aracılara gönderilmesini engelliyor. Web ürünlerinin buna vereceği sağlıklı yanıt, formun arkasındaki görünmeyen ortakları azaltmak ve gerekli her aktarımı kullanıcıya anlatılabilir bir amaçla sınırlamak olmalı.

Ozan Doruk Karaca yazılarından devam et

Tüm arşivi aç