Görsel: Gezdiren
KOSGEB'in İstihdamı Koruma Destek Programı için başvuru süresi 31 Ekim'de bitiyor. Program, imalat sanayisindeki uygun işletmelere kredi için finansman desteği sağlıyor; ancak destekten yararlanma koşullarından biri, 2026'nın ilk yarısındaki ortalama aylık prim gün sayısını temmuz-aralık döneminde korumak. Başvuru ekranı kapanmadan önce küçük işletmenin bakacağı satır bu olmalı.
Çünkü kredi limiti geçmiş ücret verisinden hesaplanır; kasımda ödenecek ücret ise işletmenin kendi nakit planında yer açmasını ister. KOSGEB'in duyurusunda kredi tutarının, işletmenin ocak-haziran döneminde beyan ettiği prime esas kazançların aylık ortalaması üzerinden belirleneceği yazıyor. Bu hesap, geçmişte bildirilmiş ücret yükünü tarif eder. Kasımda açılacak vardiyanın bordrosunu, yeni ustanın öğrenme süresini ya da müşteriye verilecek ek teslim sözünü tek başına taşımaz.
Destek haberi duyulunca patronun eline geçecek para kadar, o paranın hangi gün taksite dönüşeceği de hesaba girer. Altı aya kadar anapara ödemesiz dönemde ilk taksit sonraki aylara kalır. İlk taksit günü geldiğinde sipariş beklenenden yavaşladıysa, ücret ve tedarikçi ödemesi yine aynı kasadan çıkar.
Prim günü çalışan sayısını anlatmaz
İmalat yapan bir işletmede bazen en hızlı karar, ikinci vardiyaya adam almaktır. Makine boşta kalmasın, sipariş biriksin, müşteri kaçmasın istenir. Fakat programdaki koruma ölçüsü ortalama prim gün sayısıdır. Bu sayı, belirli dönemde kayıtlı emeğin devam edip etmediğini izlemeye yarar; yeni vardiyanın işi gerçekten kaldırıp kaldırmayacağını anlatmaz.
Bu nedenle başvuruyu yapan kişi, insan kaynakları ya da muhasebeden gelen sayıyı tek başına dosyaya koymamalı. Aynı gün üretim sorumlusu da açık siparişleri, teslim tarihlerini ve işi bilen kişilerin izin planını getirmeli. Satış tarafı, müşterinin hangi siparişi kesinleştirdiğini ve hangisinin teklif aşamasında kaldığını ayırmalı. İşletme sahibi ise kredi taksitinin başlayacağı ay için kira, vergi ve tedarikçi ödeme günlerini yazmalı.
Bu dört bilgi bir araya gelmeden yeni vardiya kararı verilirse, programın çalışanı koruma amacı işletmede tersine dönebilir. İş yetişmeyecek kadar büyütülür, sonra sipariş düşerse ücret yükü aynı ekibin üstünde kalır. Ya da ekip vardiyaya alınır; makine, kalıp veya malzeme zamanında gelmediği için insanlar bekler. Böyle bir karar, çalışanın boşta kalmasına ve müşteriye sonradan değiştirilmiş teslim tarihi bildirilmesine yol açar.
Başvuru dosyası ile vardiya cetveli ayrı tutulmalı
KOSGEB, programın kredi başvuruları için 1 Eylül-31 Ekim tarihini veriyor. Dosyaya giren bilgi ve kredi koşulları resmî süreç içindir. Vardiya cetveli ise pazartesi sabahı işin nasıl çıkacağını gösterir. Dosya başvurunun şartlarını taşır; vardiya cetveli, pazartesi hangi siparişin kiminle üretileceğini gösterir.
Ben olsam başvuru günü ayrı bir sayfa açarım. İlk satıra bugün çalışan ekipteki her işin sorumlusunu, ikinci satıra önümüzdeki sekiz haftanın kesin siparişlerini ve teslim günlerini, üçüncü satıra yeni vardiya için gerekli eğitim ve malzeme gününü, dördüncü satıra da kredi taksitinin başlayacağı ayın ücret-kira-vergi toplamını yazarım. Teklif aşamasındaki işi kesin sipariş gibi bu sayfaya koymam.
Bu kayıt, başvurunun ardından vardiya ve işe alım kararını hangi veriye dayandıracağını göstermek için kurulur. Kredi, uygun işletme için üretimin ve istihdamın devamına alan açabilir. Fakat patron, desteği personel sayısını aceleyle artırma izni gibi okuyup ekibin öğrenme zamanını ve kasanın ödeme gününü görmezse, korumak istediği işi daha kırılganlaştırır.
31 Ekim'e kadar dosyayı gönderecek işletme, önce mevcut ekibin kasım ve aralıkta hangi işte çalışacağını yazsın. Ardından yeni kişi alınacaksa onun ilk üretken gününü, müşteriye söylenecek teslim tarihini ve ilk kredi taksitinin karşılanacağı ayı aynı sayfada kontrol etsin.
