Görsel: Gezdiren için üretilmiş temsili editoryal çalışma.
Bir tiyatro salonunda boş kalan koltuk, ilk bakışta yalnız bilet satışının tamamlanmadığını anlatır. Oysa 4.532 koltuklu Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu gibi büyük bir mekânda bu boşluk, başka bir soruyu da açar: Gösteri başlamışken kullanılmayan yer, kentin kültür hayatında kimin payı olabilir?
İBB’nin ağustos programında Koltuk Senin, Harbiye’de boş kalan koltukları 18-24 yaş arasındaki gençlere ücretsiz sunuyor. Başvuru, etkinlik günü saat 20.00’de Radar Türkiye üzerinden dijital sırayla alınıyor. 27 ve 28 Ağustos’taki Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım da bu takvimde yer alıyor. İBB duyurusu, uygulamayı pratik bir son dakika çözümü gibi anlatıyor; bence asıl kıymeti bundan daha büyük.
Koltuk, yalnız oturulan bir mobilya değildir. Sahneye uzaklığı, girişe yakınlığı, merdivenle ilişkisi ve yanındaki insanlarla kurduğu küçük ortaklık, seyir deneyimini belirler. Bu nedenle Koltuk Senin, önceden satılmamış yerleri ücretsiz katılım olanağı olarak dağıtıyor. Uygulamanın hangi koltukları ve hangi etkinlikleri kapsadığını bilmek, bu olanağın gerçek sınırını anlamayı sağlar.
Bu fikrin işe yaraması, kontenjanın varlığından çok akışın nasıl kurulduğuna bağlı. Dijital sıra, hızlı bilgi alan ve uygulamayı kullanabilen genç için kolay olabilir; ama işi geç biten, telefonuna sürekli erişemeyen ya da Harbiye’ye son anda ulaşamayan biri için yeni bir eşik de yaratabilir. Bu, uygulamanın kusurlu olduğu anlamına gelmez. Kamusal erişimin yalnız ücretsiz biletle ölçülemeyeceğini gösterir. Kapıdan koltuğa kadar olan zaman, yönlendirme, bekleme ve geri dönüş yolu da tasarımın parçasıdır.
Harbiye’nin resmî sahne kaydında belirtilen 4.532 kişilik kapasite, bu meselenin neden önemli olduğunu gösteriyor. Sahne kaydı yapının kapasitesini veriyor; fakat hangi etkinlikte kaç koltuğun ne zaman boş kaldığını vermiyor. Koltuk Senin’in sonraki adımı, bu veriyi düzenli ve anlaşılır biçimde paylaşmak olmalı. Böyle bir kayıt, başvuru saatinin, dağıtım biçiminin ve ulaşım koşullarının kimler için engel oluşturduğunu daha net gösterir.
Harbiye’deki etkinliklerde bilet değişiklikleri ya da satılmayan yerler nedeniyle boş koltuk kalabilir. Koltuk Senin bu yerleri gençlerin katılımına açıyor. Programın etkisini değerlendirebilmek için dağıtılan koltuk sayısının, başvuru zamanının ve katılımı zorlaştıran koşulların düzenli olarak açıklanması gerekir.
