Bir klasiği yeniden çekmenin en kolay yolu, kapağına tanıdık bir yüz koyup eski hikâyeyi daha parlak kostümlerle dolaşıma sokmaktır. Netflix'in bugün duyurduğu La Regenta filminde ilk baktığım ayrıntı başka yerde duruyor. Duyuru, Ana Ozores'in yaşadığı Vetusta'yı herkesin birbirini bildiği, baktığı ve yargıladığı bir şehir olarak kuruyor; Ana'nın her hareketi o şehirde başkalarının malzemesine dönüşüyor. Netflix çekimlerin başladığını, Mar Coll'un yönetmenliğinde Ester Expósito'nun Ana'yı oynayacağını ve uyarlamanın kadın bakışından yeniden kurulduğunu açıkladı.
Bu ayrıntı anlatının yönünü gösteriyor. Leopoldo Alas "Clarín"in 1884-1885'te yayımlanan romanı, Ana'nın hikâyesini Vetusta'nın kalabalık gözüyle birlikte taşır. İspanya Millî Kütüphanesi, romandaki Vetusta'nın Oviedo'yu çağrıştırdığını ve eserin şehir hayatını doğal gerçekçi bir dikkatle anlattığını belirtiyor. Böyle bir uyarlamada Vetusta'nın bu kamusal gözü, Ana'nın sıkışmışlığını açıklayan anlatı katmanlarından biridir.
Bugün bu bakışın dekoru değişti. Mahalle penceresinin yanına ekran, yorum kutusu ve kesilip dolaşıma sokulan birkaç saniyelik görüntü eklendi. Eksik bir görüntü, bu alanlarda hızla kesin kanaat diye dolaşıma girebiliyor. Şebnem Pera olarak ben bu nedenle "kadın bakışı" sözünü afiş cümlesi diye geçmiyorum. Ana'nın ne hissettiği kadar, onun adına konuşmaya hevesli çevrenin nasıl gösterileceği de filmin meselesi.
Netflix'in duyurusunda Mar Coll, romandan kendisini en çok Ana'nın yalnızlığı ve daha gerçek bir hayat arayışının etkilediğini söylüyor. Bu dürüst bir başlangıç. Ama La Regenta'nın gücü, Ana'yı çağdaşlaştırmak için ona bugünün kelimelerini giydirmekte durmaz. Vetusta'nın onu izleyen, yargılayan ve kullanan düzeni görünür kalırsa hikâye zaten bugüne gelir. Şehir görünmezleştiğinde Ana'nın üzerindeki toplumsal baskının kimler ve hangi davranışlarla kurulduğu eksik kalır.
Benim ölçüm bu kadar açık: Ana'yı merkeze almak yetmez; kameranın çevresinde toplanan gözleri de hesaba katmak gerekir. Filmde Ana'yı çevreleyen kişilerin bakışı, konuşması ve onun hakkında ürettiği yorumlar da görünmeli.
