Moda haftasının görünür tarafında defile takvimi, ön sıradaki isimler ve kampanya görüntüleri var. Daha az görünen tarafta ise tasarımcının fikrini elde tutulur bir ürüne çeviren numune bulunuyor. New York'ta CFDA ile FASHION by Informa'nın bu ay başlattığı üretim ortaklığı, bu ikinci tarafı sahnenin arkasına itmek yerine doğrudan moda fuarının zeminine getirdi.
9-11 Eylül'deki SOURCING buluşmasında CFDA'nın seçtiği New Yorklu üreticiler, deri işçiliğinden örmeye, boya-apreden el yapımı kumaş çiçeklerine uzanan uzmanlıklarını sergiledi. 10 Eylül'de yayımlanan CFDA notu, iki oturumun tasarımcı ile fikri numuneye dönüştüren fabrika arasındaki ilişkiye odaklandığını yazıyor. Bu, yerel üretim için duygusal bir "mahallede üretelim" çağrısı değil. Bir çantanın dikişi, bir örme parçanın tutumu ya da boyalı yüzeyin elde bıraktığı his, sipariş formuna bakarak kesinleşmiyor.
Benim için bu buluşmanın asıl değeri, üreticiyi son anda fiyat alınacak bir tedarikçi saymamasında. Numune aşamasında malzemenin kesimde nasıl davrandığını, donanımın ağırlığını, işçiliğin kaç tekrarda aynı kalabildiğini ve düzeltmenin ne kadar sürdüğünü konuşacak bir masa kuruluyor. Örneğin bir sapın elde sertleştiği ya da dikişin tekrarlanan üretimde kaydığı, bu masada fark edilirse ürün satışa çıkmadan düzeltilebilir.
CFDA'nın temmuz duyurusunda ortaklığın yerel üretime erişimi genişletmek, New Yorklu imalatçıları alıcılar ve markalarla buluşturmak amacı taşıdığı belirtilmişti. Eylül oturumundan gelen daha somut ayrıntı ise yakınlığın tek başına bir erdem olmadığını gösteriyor: Park Avenue International'dan Alex Dabagh, ilk görüşmeye ayrıntıları netleşmiş biçimde gelen müşterinin daha iyi sonuç aldığını; üretime yaklaşırken malzeme değiştirmenin sık bir kopuş noktası olduğunu anlatıyor. Bu, bir fabrikanın tasarımcının yerine karar vermesi gerektiği anlamına gelmiyor. Tersine, kararın kumaşa, kalıba ve işçiliğe temas eden bilgiden önce verilmemesi gerektiğini söylüyor.
"Yerel üretim" sözü bu yüzden tek başına güvence vermiyor. Yakındaki atölye de acele hazırlanmış teknik föy, belirsiz beden ölçüsü veya son gün değişen aksesuarla çalışmak zorunda kalabilir. Uzak üretim de disiplinli bir numune süreci kurabilir. Teknik föyde ölçü, malzeme ve aksesuar değişikliği açıkça işlenirse, ilk numuneden sonra neyin düzeltildiği hem tasarım ekibi hem atölye için izlenebilir kalır.
Bu ayrım, gündelik giyime de doğrudan dokunur. Omuzda dönmeyen bir astar, elde sertleşmeyen bir çanta sapı ya da yıkandığında biçimini koruyan örme parça; çoğu zaman ilk numunede fark edilen sorunun çözülmesiyle ortaya çıkar. Bu ayrıntılar, ürün kullanıma girdikten sonra değil; kesim, malzeme ve işçilik kararları henüz değiştirilebilirken sınanmalıdır.
Moda yazısı da bu tartışmayı izlemeli. "Yerelde üretildi" ibaresini otomatik bir kalite ya da etik hüküm gibi tekrarlamak yerine, hangi malzemenin seçildiğini, numunede neyin değiştiğini, işçiliğin hangi aşamada denetlendiğini sormalı. CFDA'nın oturumları tasarımcının fabrika ve teknoloji ortağıyla ilk numuneden önce kurduğu ilişkiyi somutlaştırdı. Benim ölçüm de bu: Bir marka, üreticisiyle ilk numunede gerçekten konuşabiliyor mu?
