TÜİK'in temmuz için yayımladığı sanayi üretim endeksi, toplam sanayi üretiminin geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,3 gerilediğini; imalat sanayinin ise yüzde 0,3 arttığını gösteriyor. Bu iki rakam, imalatçı küçük işletmenin önündeki tablonun düz bir çizgi olmadığını anlatır. Fakat üretim endeksi, atölyedeki gelecek ayın sipariş listesi değildir. TÜİK'in sanayi üretimi yayını ne kadar mal alınacağına değil, ülkedeki üretimin hangi yönde değiştiğine dair genel bir ölçü verir.
Bu ayrım, tedarikçiye verilecek siparişte önem kazanır. Genel haber olumlu diye ana girdiyi erkenden almak, satış dönmezse parayı rafta ve depoda bekletir. Genel haber zayıf diye alımı kısmak da teyit edilmiş müşteri siparişinin teslimini riske atabilir. Küçük işletmenin sorusu “sanayi arttı mı?” olmamalı; “hangi müşterinin hangi ürünü, hangi tarihte kesinleşti; bu iş için hangi malzeme kaç gün önce gelmeli?” olmalıdır.
İmalat endeksindeki yüzde 0,3'lük yıllık artış, her alt işin aynı ölçüde canlandığını söylemez. Bu yüzden marangozun levha, metal işleyen atölyenin sac, gıda üreticisinin ambalaj siparişini tek bir manşete bağlaması doğru değildir. Kendi satışındaki değişim, tedarikçinin teslim süresi ve müşteriye verilen tarih birbirinden ayrıdır. Birinde yaşanan gecikme, diğer ikisinin kaydını değiştirmeden görünmez kalır.
Pratikte sipariş defterinde ya da basit bir tabloda her iş için dört alan yeterlidir: teyit edilmiş müşteri siparişi, gerekli ana girdi miktarı, tedarikçinin söz verdiği teslim günü ve müşteriye verilen teslim günü. Buna peşinat alınıp alınmadığı da eklenmelidir. Çünkü aynı malzeme, peşinatı gelmiş sipariş için üretim girdisidir; henüz yalnız fiyat sorulmuş iş için ise kasadan çıkacak bir risktir.
Tedarikçiye toplu alım öneren fiyat avantajı da bu tablonun dışında değerlendirilmemeli. İndirim, ancak siparişin gerçekten döneceği süre içinde kullanılacak malzeme için avantajdır. Sonraki ayın işi belirsizken alınan fazla miktar; depolama, fire, bozulma ve başka ödeme günlerinde kasanın daralması demektir. İşletme sahibi bu maliyeti yalnız alış faturasında değil, malzemenin ne zamana kadar paraya dönmediğinde de görmelidir.
Bu hafta yeni hammadde siparişi vermeden önce, her kalemi teyitli müşteri işi ve teslim günüyle eşleştirin. Eşleştiremediğiniz miktarı, tedarikçinin indirimine değil kasada kalacak paraya göre yeniden değerlendirin.
