Sonbaharda bir mantarın şapkasını ters çevirince, altındaki sık çizgiler ilk bakışta yalnızca güzel bir doku gibi görünür. Oysa bunlar, mantarın sporlarını yerleştirmek için yaptığı katlardır. Her çizginin iki yüzü spor üreten ince bir tabaka taşır. Düz bir alt yüzey yerine çok sayıda lamel kullanmak, aynı şapkanın altında daha geniş bir spor alanı açar. Lamelli biçim üzerine yapılan hesaplar, bu katların yüzeyi türüne göre düz bir yüzeyin yaklaşık yedi ile yirmi katına çıkarabildiğini gösteriyor.
Burada yalnız yüzeyin büyümesi yetmez. Lameller birbirine gereğinden yakın olsaydı sporlar çıkarken karşı çizgiye çarpardı; fazla uzak olsaydı aynı şapkanın altına daha az spor yüzeyi sığardı. Bu nedenle lamellerin aralığı, hem yüzeyin sığmasına hem sporun geçmesine izin verecek kadar olmalıdır.
Sporun ayrılışı da küçücük bir su olayıyla başlar. Bazı lamelli mantarlarda sporun dibinde oluşan damla, yüzey gerilimiyle birleşip sporu lamelden ayıracak kısa bir itme verir. Bu itme uzun bir atış değildir. Yüksek hızlı görüntüler ve hesaplar, lamelli mantarlarda kısa mesafenin önemli olduğunu gösteriyor: spor komşu lamele değmeden boşluğa çıkar, sonra aşağı doğru süzülür.
Şapkanın altında hava bütünüyle durmaz. Mantar su kaybederken çevresindeki havayı biraz soğutabilir; daha yoğunlaşan hava şapkanın altından dışarı doğru akar. Deneysel çalışma, bu küçük akımların sporları rüzgârın zayıf olduğu yerlerde bile şapkanın altından taşıyabildiğini gösteriyor. Yani lameller sporları yalnız üretmiyor; onları hava akımına bırakacak ilk boşluğu da hazırlıyor.
Bu yüzden bir dahaki sefere şapkalı bir mantarın altına bakarken çizgilerin sayısından önce aralarındaki dar koridora bakın. Orada aynı anda iki zıt ihtiyaç çözülür: mümkün olduğunca çok spor için geniş yüzey, her spor için de çarpmadan düşebileceği kadar boşluk.
Bu, bütün mantarlar için aynı görünüm demek değildir; bazılarının altında lamel yerine gözenekler ya da başka spor yüzeyleri vardır. Ayrıca yabani mantarın hangi tür olduğunu yalnız görünüşten anlamaya çalışmak güvenli değildir. Lamelli bir mantarda ise bu çizgiler, spor üretim yüzeyini büyütürken sporun aşağı inebileceği aralıkları da oluşturur.
