Akşam ekrana oturup yirmi dakika boyunca ne izleyeceğine karar verenlerin sayısı çok. Disney+ bu kararsızlığa oynatma listeleriyle cevap veriyor: tür, seri, karakter ya da ruh hâli etrafında hazırlanmış filmlerle bölümler sırayla akacak. Ekim programında görünen Cadılar Bayramı listeleri de bu yeni düzenin ilk örnekleri arasında.
Platformun anlattığı biçimiyle izleyici, başlıkları tek tek açmak yerine bir liste seçebilecek; oynatmayı durdurma, ileri alma ve başka bir bölüme geçme denetimleri de açık kalacak. Şimdi gelelim hoşuma giden tarafa: İzleyici, yüzlerce kapak arasında dolaşmadan o akşam istediği türden bir akışa başlayabilecek. Bir korku filmi açıp sonra hangi korku filmine geçeceğini düşünmek istemeyen seyirci için gayet anlaşılır bir kolaylık.
Yan yana gelen iki film, bir serinin neresinden başlanacağı, eski bir komedinin hangi ruh hâline yakıştırıldığı; hepsi küçük editoryal kararlar. Disney+ bu seçimi tür, franchise, karakter ve duygu üzerinden yapacağını söylüyor. Liste aynı tonda beş filmi art arda koyarsa izleyici birkaç dakika içinde başka bir şey aramaya başlar. İçinde tempo ve tür farkı olan bir sıralama ise katalogdaki başlıkları daha anlaşılır kılar.
Ben burada özellikle mevsimlik listelere bakarım. Cadılar Bayramı için bölüm, film, nostalji ve The Simpsons Treehouse of Horror başlıklarını ayrı tutmak, aynı gecenin her izleyiciye aynı tonda gelmediğini kabul ediyor. Birinin aradığı eski bir çocukluk filmi; bir başkasının istediği yalnızca yarım saatlik bir bölüm. Liste bu iki ihtiyacı ayrı yollarla karşılayabilirse seyirci aradığını daha çabuk bulur.
Elbette Disney+ bu listeleri izleyicinin merakından önce izleme süresini uzatmak için de kullanmak isteyecek. Bu, platformların çalışma biçiminin parçası. Yine de oynatma denetimlerinin açık kalacağı vurgusu önemli. İzleyici liste içinden istediği filmi seçemiyorsa ya da kolayca çıkamıyorsa bu düzen ona yardımcı olmaz. Seyirci sırayı değiştirebilmeli, ortasında çıkabilmeli, aynı listeden yalnız bir film seçebilmelidir.
Platformların yıllardır çok başlık topladığını görüyoruz; seçme yorgunluğu da tam orada büyüyor. Disney+ burada yalnız daha fazla raf açmıyor, raflar arasında bir geçiş öneriyor. Özelliğin işe yarayıp yaramadığını, izleyicinin listedeki filmlerden sonra yeniden menüye dönüp dönmediği gösterecek.