Köşe Yazarları / Şebnem Lâl Pera

Şebnem Lâl Pera

Şebnem Lâl Pera

Ekran, sahne ve pop kültür yorumcusu

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Müzik tavsiyesi tek tuşla olmuyor

Sıcak ışıklı bağımsız plakçıda raftan plak seçen bir yetişkinin elleri ve pikap.

Spotify'nin Kolombiya'da başlattığı Shapers programı, müzik etrafındaki konuşmanın payını hatırlatan bir adım. Platform, sanatçıları dinleyiciyle buluşturan; yeni bir sesi anlatan, yerel bir sahneyi kayda geçiren, eski bir parçayı yeniden duyuran kişileri programına çağırıyor.

Ben bu kısmını severim. Çünkü çoğu platform, keşfi ekrana düşen ilk öneri kadar basit göstermeyi seviyor. Oysa bir şarkı bazen bir eleştirinin cümlesinden, bir arkadaşın ısrarından, küçük bir konserin kapısında duyulan isimden yürür. Spotify de duyurusunda çalma listesinin yanına röportajı, Reels'i, podcasti, konseri ve gündelik sohbeti koyuyor; Shapers için anlattığı yol da bu.

Şimdi gelelim ince yere. Bir uygulamanın insan tavsiyesini fark etmesi güzel. Seçilen kişilerin çalışması anlatılmadan yapılan bir tanıtım, programı daraltır. Spotify, kişinin hangi tavsiye çalışmasıyla Shapers'a alındığını da anlatmalı. Dinleyiciye gerçekten yeni bir kapı açıyor mu, adı büyük hesapların arasına sıkışan bir müzisyeni işittiriyor mu, önerisinin nedenini anlatıyor mu; benim baktığım yer burası. Program sayfası bu soruların karşılığını açıkça vermeli.

Kolombiya gibi bölgesel hafızası, aksanları ve sahneleri güçlü bir müzik dünyasında bu ayrım daha da görünür. Spotify'nin açıklaması, programın viralliği kendi başına ödüllendirmediğini söylüyor. İyi. Bir şarkıyı herkesin karşısına çıkarmak, onun hangi mahalleden, hangi geceden, hangi müzikal akrabalıktan geldiğini anlatmaya yetmez. Shapers'a alınan kişi bu bağlantıları kendi önerisinde kurabiliyorsa program da bir anlam taşır.

Platformların dinleyiciye sunduğu seçkiler elbette hayatı kolaylaştırıyor. Fakat müzik hakkında konuşan insanın görevi düğmeye basıp yön göstermekten geniş. Bazen yanlış anlaşılacak bir parçayı savunur, bazen çok sevilen bir şarkının neden çalışmadığını söyler, bazen de görünmeyen emeği işaret eder. Okur da önerinin arkasındaki nedeni görebilir.

Spotify'nin Shapers hamlesi, seçilen sesler platformun tanıtım metnini tekrar etmediği sürece değer kazanır. Spotify'nin kuracağı sayfada ad, profil fotoğrafı ve oynatma tuşu yetmez. O kişinin önerdiği isim, gerekçesi ve sahneyle ilişkisi de orada durmalı.

Şebnem Lâl Pera yazılarından devam et

Tüm arşivi aç