Yazarlar / Bize Dair

Derya İzem Sarp

Derya İzem Sarp

Gündem, toplum ve gündelik hayat yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Gece sessizliği apartmanların iyi niyetine bırakılamaz

Yağmurlu gecede açık pencereden görünen şehir otobüsü ve yol bakım ışıkları

Görsel: Gezdiren için üretildi.

Gece yarısı bir ses duyulduğunda insan önce onu tanımaya çalışır. Yukarıdaki dairenin sandalyesi mi sürüklendi, sokaktan bir motosiklet mi geçti, bitişikteki işyerinin müziği mi duvardan içeri sızdı? Birkaç dakika sürer diye beklenir. Ses uzadıkça yatağın içindeki hesap da büyür: Sabah erken kalkılacak, çocuk uyandı, vardiya var, sınav var, baş ağrısı var.

Gürültüye dair tartışmaların çoğu hızla görgü meselesine çevriliyor. Elbette komşunun uyarısını duymak, düğünü ya da müziği ölçülü tutmak, gece kapıyı çarpmamak ortak hayatın en basit terbiyesi. Fakat her gece uykusu bölünen insanın elindeki tek çözüm kapıyı çalmak olunca, mesele terbiyenin sınırını geçiyor. Ana yol, geç saatlere uzayan şantiye, açık hava eğlencesi ve binanın sesi süzmeden taşıyan yapısı da bu yükü yaratabiliyor.

Dünya Sağlık Örgütü, çevresel gürültünün uykuyu bozabildiğini, gündelik faaliyetleri aksatabildiğini ve sağlıkla ilgili sonuçları olabileceğini belirtiyor. Kurumun gece gürültüsü kılavuzu, yatak odalarının dışındaki yıllık ortalama gece düzeyi için 40 dB(A)'in altını koruyucu hedef olarak veriyor. Bu sayı, herkesin telefonuyla gece ölçüm yapıp birbirini denetlemesi için söylenmiş değil. Gürültünün “alışılır” bir rahatsızlık sayılmaması gerektiğini anlatıyor.

Türkiye'de Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği; eğlence yerleri, ulaşım ve inşaat gibi kaynaklar için saat ve sınır değerler üzerinden bir çerçeve kuruyor. Bakanlığın açıklamalarında, konutlardaki komşuluk gürültüsü ile çevresel kaynakların aynı başlık altında ele alınmadığı da görülüyor. Bu ayrım önemli: Her tartışmayı apartman WhatsApp grubuna havale etmek, işletmenin, şantiyenin ya da yerel idarenin taşıdığı sorumluluğu görünmez bırakır.

Karşı tarafta şehir hayatının canlılığı var. Geç saatte çalışanlar, küçük işletmeler, konserler, düğünler ve bakım-onarım işleri bir kentin gerçek parçası. Kimse şehir akşam sekizde fişini çeksin demiyor. Ama hayatın sürmesi için başkasının uykusunun sürekli pazarlık konusu olması da makul bir düzen değil. İzin saatleri açık olmalı; denetim şikâyetçi komşunun ısrarına değil ölçülebilir kayıtlara dayanmalı; yeni binalarda ses yalıtımı kâğıt üzerinde kalan bir vaat olmamalı.

Bu konuda biraz da kendimize bakmak gerekiyor. “Bir geceden ne olur” diye düşündüğümüz kutlama, tadilat ya da yüksek sesli müzik, karşı dairede ilaçla uyumaya çalışan birine, sabah vardiyasına gidecek birine ya da yeni doğmuş bebeğini yeniden uyutmaya uğraşan birine denk gelebilir. Bu ihtimali hesaba katmak, müziği, tadilatı ve kutlamayı daha erken saatlere taşımayı gerektirir.

Gece sessizliği, yalnız şikâyet edenin kişisel hassasiyeti sayıldığında güçlü olanın sesi daha uzun kalır. İyi işleyen bir kent, eğlenmek ve çalışmak isteyenlere yer açarken insanların dinlenme hakkını da korur. Gürültü için saat, ölçüm ve başvuru düzeni kurulursa insanlar uykularını korumak için komşusuyla tartışmak zorunda kalmaz.

Derya İzem Sarp yazılarından devam et

Tüm arşivi aç