Yazarlar / Hareket Payı

Deniz Ilgın Ekin

Deniz Ilgın Ekin

Spor eğitmeni ve gündelik hareket yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Merdivene giden ışık ilk adımdan önce yanmalı

Sabahın loş ışığında, koridordaki duvar lambasıyla aydınlanan merdivene korkuluğa uzanarak yaklaşan kişi.

Kasımın ilk sabahlarında evin içindeki ışık, günün temposundan daha geç toplanıyor. Yatak odasından koridora çıkan biri önce kapı eşiğini, sonra duvarın köşesini, ardından merdivenin ilk basamağını seçiyor. Göz bu sırayı ararken ayak, gövde ve el çoktan hareketin içine girmiş oluyor. Küçük bir lambanın nerede yandığı, merdivene gelmeden önce bedenin ne kadar bilgi toplayabildiğini değiştirir.

Az ışıkta yürümeyi inceleyen araştırmalar, aydınlatma düştüğünde orta yaş ve ileri yaştaki katılımcılarda adım zamanının değişkenleşebildiğini bildiriyor. Başka bir çalışmada da genel tavan aydınlatması altında yürüyen ileri yaştaki katılımcılar, tek başına gece lambası kullanılan koşullara göre daha düzenli sonuçlar verdi. Bu çalışmalar, her evde aynı sonucu garanti etmez. Yine de ışığın, zemini ve basamağın sınırını seçmek için hareketin kullandığı bilgilerden biri olduğunu gösteriyor.

Merdivende göz yalnız aşağıyı aramaz. El korkuluğun nerede başladığını, omuzun dönüşü için ne kadar yer kaldığını, gövde de kapıdan çıkan hızını ayarlar. Koridorun sonunda yanan ışık ilk basamağı aydınlatıyor, korkuluğa ulaşacak el için duvarın yönünü belirginleştiriyor ve ayak yere inmeden önce zeminin devamını gösteriyorsa bu parçalar birbirine daha erken bağlanır.

Bu yüzden sabah karanlığında güvenli geçişi yalnız dikkat çağrısına bırakmak eksik kalır. Lambanın düğmesi kapının yanında olmayabilir; ışık merdiven boşluğuna ulaşmadan sönüyor olabilir; merdiven başındaki eşya da gölgeyi büyütebilir. Bu ayrıntılar, aynı anda kapıyı açan elin, dönen gövdenin ve basamağı arayan ayağın işini çoğaltır.

Araştırma kişiye özel bir hareket önerisi vermez. Düşme, baş dönmesi, yeni başlayan dengesizlik ya da travma varsa değerlendirme gerekir. Gündelik ölçü daha yalındır: Evde sabah ilk kalkışta merdivene giden yol, ayağın arayacağı basamağı ve elin bulacağı korkuluğu hareket başlamadan gösterebiliyor mu? Işık o sırayı açıklıyorsa beden, kapıdan çıkarken daha az şeyi aynı anda çözmek zorunda kalır.

Deniz Ilgın Ekin yazılarından devam et

Tüm arşivi aç