Yazarlar / Hareket Payı

Deniz Ilgın Ekin

Deniz Ilgın Ekin

Spor eğitmeni ve gündelik hareket yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Otobüs kalkmadan önce başlayan denge

Şehir otobüsünde tutamağa tutunarak ayakta duran yolcu, zemindeki ayakları ve kapı yanındaki boş alan.

Ayakta otobüs bekleyen yolcu için denge, araç hareket edince başlamaz. Kapıdan içeri girerken boşluğu seçmek, bir elini tutamağa götürmek, çantayı gövdeye yaklaştırmak ve ayakların altında küçük bir alan bırakmak aynı hazırlığın parçalarıdır. Araç dururken el tutamağa gider, ayaklar zeminde yerini bulur. Kalkışta zemin öne ya da arkaya doğru kaydığında kolun tutuşu, gövdenin yönü ve ayakların basıncı birlikte değişir.

Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölgesi, 7 Ekim’de Cork’ta imzalanan kent taahhüdünde yürüyüş, bisiklet ve toplu taşımaya yatırım hedefini “aktif kentler” başlığına aldı. Toplu taşıma, durak ile varış arasındaki zamanın yanı sıra yolcunun kapıya yaklaşmasını, içeriye yerleşmesini ve ayakta kalmasını da kapsar.

Otobüs kalkarken ya da frenlerken ortaya çıkan sarsıntı, bacak kaslarından elin tutuşuna ve gövdenin yönüne kadar uzanan bir karşılık doğurur. Düzenli sefer hareketlerini inceleyen bir araştırmada, ani değişimin büyüklüğü ve hızının yolcuların dengeyi toplamak için attığı telafi adımlarını değiştirdiği görüldü. Başka bir deney de tutamağın konumu ile sarsıntının yönünün, eldeki kuvveti ve gövdedeki karşılığı değiştirdiğini gösteriyor. Tutamağa geç ulaşan yolcu, elinde yük varken kolunu uzatırken gövdesini çevirmek ve ayağının yerini değiştirmek zorunda kalabilir.

Duraktaki kapı önü ile araç içindeki tutamakların yeri, yolcunun bu karşılığı ne kadar erken hazırlayabildiğini belirler. Durakta kapının önünü boş tutmak, araç içinde ayakta yolculuk için erişilebilir tutamaklar bırakmak, duruş ve kalkışları öngörülebilir kılmak, bedene daha az ani karar yükler. Elde telefon, alışveriş poşeti ya da çocuk varken bu pay daha da görünür olur; aynı anda hem yükü korumak hem yönü izlemek hem de tutunmak gerekir.

Kentler toplu taşımayı değerlendirirken, sefer sayısı ve hızın yanında bu küçük geçişlere de bakmalı. Araç kalkmadan önce yolcunun tutamağa erişmesi ve ayaklarını yerleştirmesi için kalan süre, ayakta yolculuğun nasıl geçtiğini belirler.

Deniz Ilgın Ekin yazılarından devam et

Tüm arşivi aç