Yazarlar / Hareket Payı

Deniz Ilgın Ekin

Deniz Ilgın Ekin

Spor eğitmeni ve gündelik hareket yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Yürüyüşte müzik tempo verir, zemin yön verir

Şehir kaldırımında kulaklıkla yürüyen anonim yetişkin; yazısız editoryal görsel.

Kulaklıkla yürürken müzik çoğu zaman adımlara eşlik eder; fakat kaldırımın eğimi, karşıdan gelen biri ya da yaklaşan bir bordür ayrı bir ritim ister. Beden bu iki bilgiyi aynı anda taşır. Bu yüzden yürüyüşte mesele müziği kapatmak ya da adımı şarkıya uydurmak değildir. Dışarıdan gelen tempo ile çevreden gelen yön bilgisinin birbirinin yerini tutmadığını fark etmektir.

2025'te yayımlanan bir çalışma, yürürken verilen işitsel bildirimlerin düşük zihinsel yük altında göreve daha hızlı yanıtla ilişkili olabildiğini; yük ve hareket talebi arttığında görsel bildirimin farklı biçimde işlediğini gösterdi. Bu, kulaktaki sesin yürüyüşe tek başına yön verdiği anlamına gelmez. Araştırma, koşu bandında görev değiştiren 22 katılımcıyla yapıldı; sokaktaki yürüyüşün tamamını temsil etmez. Yine de yürürken dikkatin, tek bir kanaldan yönetilen sabit bir kaynak olmadığını hatırlatır.

Bir başka 2025 çalışmasında yavaş ritimli müzik dinleyen katılımcıların bazı görsel dikkat ölçümlerinde daha iyi sonuç vermesi de müziğin herkeste aynı etkiyi yaratacağını söylemez. Araştırmanın kendi sınırı burada önemlidir: dinleme koşulları laboratuvardadır, yol yüzeyi ve kalabalık yoktur. Müziğin rahatlatıcı gelmesi ile yolda hangi bilgiye öncelik verileceği aynı karar değildir.

Gündelik yürüyüşte kulaklık takılıyken adımın hızlanması ya da yavaşlaması tek başına kusur değildir. Daha ilginç olan, sesin ritmi değiştiğinde bakışın hâlâ zemindeki boşluğu, yaklaşan bisikleti ve dönüş yerini okuyup okumadığıdır. Bazen şarkının vuruşu uzar, ama kaldırım daralır; o anda adımı değil, dikkati yeniden ayarlamak gerekir.

Burada tek bir doğru ses ayarı yok. Sessizlik bazı yürüyüşlerde rahatlatıcı, müzik bazı yürüyüşlerde eşlikçi olabilir. Ancak çevrenin istediği hız, yön ya da durma payı belirginleştiğinde bedenin onu duyması gerekir. Baş dönmesi, denge kaybı ya da düşme yaşanıyorsa bunu kulaklığın sesine bağlamak yerine değerlendirme almak daha güvenlidir.

Bir sonraki yürüyüşte müziği ölçüye çevirmeye gerek yok. Sadece bir köşeye yaklaşırken adımınızın ritmini neyin değiştirdiğine bakın: şarkı mı, zemin mi, yoksa gözünüzün önceden gördüğü yol mu?

Deniz Ilgın Ekin yazılarından devam et

Tüm arşivi aç