Yazarlar / Neden Öyle?

Necla Öğretmen

Necla Öğretmen

Emekli fen bilgisi öğretmeni ve gündelik bilim yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Dar omuz askısı neden daha çok acıtır?

Sonbahar sabahında okul bahçesinde, omzunda dar lacivert sırt çantası askısı görünen öğrenci

Okullar açıldıktan sonra çantanın içi bir gecede ağırlaşmaz; ama dar omuz askısı, aynı çantayı daha çabuk fark ettirir. Bunun nedeni askının ağırlığı büyütmesi değil, o ağırlığın omuza değdiği alanı küçültmesidir.

Fizikte basınç, bir yüzeye uygulanan kuvvetin o yüzeyde kapladığı alana oranıdır. Çantanın ağırlığı askılara aktarılır. Askı daraldığında, benzer kuvvet omuzda daha küçük bir şeride toplanır; bu yüzden omuzdaki baskı artar. Askı genişlediğinde ise yük daha büyük bir temas alanına yayılır. Aynı kitaplar yerinde durur, değişen onların omuza bıraktığı basınçtır.

Burada iki ayrı şeyi karıştırmamak gerekir. Askının süngeri ya da dolgusu, sert bir kenarın omuza batmasını azaltabilir; fakat tek başına çantanın taşıdığı kuvveti azaltmaz. Asıl fark, çantanın ne kadar ağır olduğu, iki askının da kullanılıp kullanılmadığı ve çantanın sırta ne kadar yakın durduğudur. Bir askı omuzda kaldığında yük tek tarafta toplanır; iki askı aynı boyda takıldığında yük iki omuz arasında daha dengeli paylaşılır.

Bel ya da göğüs kayışı da çantayı sırta yakın tutarak yükün savrulmasını ve omuzlardaki payın değişmesini sınırlar. Bu nedenle çantadaki en ağır kitabı sırt tarafına yerleştirmek, askıları eşitlemek ve çantayı belin çok altına sarkıtmamak küçük ama gerçek farklar yaratır. Amerikan Pediatri Akademisi de geniş, ayarlanabilir iki askıyı ve yükü gövdeye yaklaştıran kayışları bu nedenle öneriyor.

Omuzda ince bir iz görmek, askının küçük bir alana bastığının gündelik işaretidir. Ancak uyuşma, güçsüzlük ya da çanta çıkarıldıktan sonra da süren ağrı, yalnız askının genişliğiyle açıklanacak bir durum değildir; değerlendirme için bir sağlık uzmanına başvurmak gerekir. Bir sonraki çantada bakılacak ayrıntı şudur: yük kaç kilo olduğu kadar, omuza ne kadar genişlikte değiyor?

Necla Öğretmen yazılarından devam et

Tüm arşivi aç