Yağmurdan sonra yürüyüşün zor yanı, ayağın yere değdiği anda başlamaz. Ayak o noktaya gelmeden önce göz yolun dokusunu, suyun biriktiği yeri, bordürün kenarını ve önündeki insanın hızını toplamaya çalışır. Parlak bir yüzey bu bilgilerin hepsini vermez. Işık, renk ve bakış açısı aynı zemini olduğundan daha kaygan ya da daha güvenli gösterebilir.
Yürüme araştırmaları, hedeflenen basamak için görsel bilginin bir önceki adımın sonlarına doğru özellikle işe yaradığını gösteriyor. Bu, yürürken sürekli ayağa bakmak gerektiği anlamına gelmez. Bakış, ilerideki zemini kısa sürelerle yoklar; ayak, pelvis ve gövde o bilgiyi yaklaşan adıma paylaştırır. Islak yaprak, rögar kapağı ya da girişteki taş yüzey böylece son anda fark edilen bir sürpriz olmaktan çıkar.
Kayganlıkta ilk temas da beden için yeni bir bilgi üretir. Bir yüzey uzaktan parlak görünüp yeterli tutuş sağlayabilir; mat görünen başka bir bölüm ince su tabakasıyla beklenmedik biçimde kayabilir. Araştırmalar, insanların ilk geçişte daha çok gördükleri işaretlere, sonraki geçişlerde ise ayaktan gelen duyuma göre yürüyüşünü ayarladığını anlatıyor. Bu yüzden yağmurdan sonra aynı kapı önünden ikinci kez geçmek, ilk geçişin bilgisiyle yapılan başka bir hareket olur.
Burada işi yalnız bileğe ya da dizlere yüklemek doğru bir okuma vermez. Hız biraz düştüğünde gövdenin öne gidişi, serbest kolun salınımı ve ayağın yer aradığı süre birlikte değişir. Elinde çanta olan biri için serbest kalan kolun dengeye katacağı küçük pay da önem kazanır. Gözün yolu birkaç adım önce görmesi, ayağın yere bastığı yükün acele etmeden dağılmasına yardım eder.
Yağmurlu bir günde kapı eşiğinde ya da kaldırımda kendinizi izlemek isterseniz, zemindeki sınırları fark edin: kuru bölüm nerede bitiyor, su nerede toplanıyor, dönüş için ne kadar yer var? Bu sorular yürüyüşü çevreyle kurulan kısa bir uyarlama olarak okumayı sağlar. Ağrı, baş dönmesi, düşme ya da yeni bir travma varsa bu gözlem güvenli değerlendirme yerine geçmez.
Kaynaklar
- Matthis, Yates ve Hayhoe, "The biomechanics of walking shape the use of visual information during locomotion over complex terrain"
- Lesch, Chang ve Chang, "Prospective gait changes as a function of shifting perceptions of slipperiness"
- Chang, Wade ve Stoffregen, "Why walkers slip: shine is not a reliable cue for slippery ground"
