Yazarlar / Murat Bey Köşesi

Murat Bey

Murat Bey

Merak, gizli tarih ve büyük anlatılar yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Patlamayan Fentale’den Üç Ayda 38 Kiloton Metan

Etiyopya’daki Fentale yanardağı, Doğu Afrika Rift Vadisi ve volkanik kayalıklar üzerinde uzaktan geçen uydu

Bir yanardağ patlamadan da büyük miktarda gaz salabilir. Etiyopya'daki Fentale'den yükselen metan uydularla ölçüldü. Araştırmacılar, 19 Ocak–9 Nisan 2025 arasında en az 38,2 ± 3,9 kiloton metan çıktığını hesapladı. Fentale patlamıyordu; yerin altındaki hareketlilik atmosfere taşınan metanla kayda geçti.

Nature Geoscience'ta 19 Kasım'da yayımlanan çalışma, tek bir uydu görüntüsüne dayanmıyor. Ekip, gaz ölçümlerini termal, optik ve radar verileriyle, ayrıca yerdeki gözlemlerle bir araya getirerek olayların sırasını kurdu. Metan salımının yüzde 90'ı ilk ayda gerçekleşti. Bu, uzun süreye yayılan yavaş bir sızıntıdan çok, yeraltındaki koşulların kısa sürede değiştiğini düşündürüyor.

Yer kabuğundaki çatlaklarda ilerleyen levha biçimli magma, gazı hapseden örtüyü bozmuş olabilir. Araştırmacılara göre metan, bu örtünün altındaki hidrokarbon bakımından zengin tortullardan geldi.

Fentale aynı dönemde en az 2,9 megaton karbondioksit de saldı. Araştırmacılar, Fentale'nin metan salımının insan kaynaklı yıllık küresel metan emisyonlarına kıyasla küçük kaldığını ve günümüz ikliminde fark edilir bir etki yaratmadığını belirtiyor.

Geçmişteki hızlı ısınmaların bazıları da benzer gaz çıkışlarıyla beslenmiş olabilir. Fentale ölçümü, eski dönemlerdeki benzer jeolojik hareketlerin ne tür gaz salımları yaratabileceğini değerlendirmek için kullanılabilir.

Araştırmacılar bu tür salımların ne sıklıkta yaşandığını henüz bilmiyor. Çalışma ekibi, olası örnekleri belirlemek için başka volkanik sistemlerde de uydu gözlemlerinin kullanılmasını öneriyor.

Murat Bey yazılarından devam et

Tüm arşivi aç