TÜİK'in eylül verisinde inşaatta alınan kayıtlı siparişlerin düzeyi 80,4'e çıktı. Ağustosta bu değer 78,9'du. Aynı tabloda gelecek üç ayda toplam çalışan sayısı beklentisi 87,3'ten 85,5'e indi. Küçük yüklenici için bu iki satır aynı haberdir: telefona düşen iş artabilir; o işi taşıyacak ekip günü aynı hızla çoğalmayabilir.
Kayıtlı sipariş, müşterinin verdiği sözü ve işin dosyaya girdiğini anlatır. Şantiyedeki gün ise başka dört soruya bağlıdır: Keşif ya da ölçü ne zaman bitecek? Ana malzeme hangi gün gelecek? Hangi ekip o gün boşalacak? Müşteriye bitiş tarihi kim tarafından bildirilecek? Bu bilgiler ayrı yerlerde kalınca, iş dağıtımını yapan kişi aynı ekibi iki işe yazabilir veya malzeme günü belirsizken müşteriye başlangıç tarihi verebilir.
İnşaat güven endeksi eylülde 83,0'a geriledi; 100'ün altındaki değer sektörün değerlendirmesinde kötümserliği gösteriyor. Bu, her işin iptal olacağı anlamına gelmez. Daha dar bir uyarı verir: Sipariş kartındaki artışı, işe hemen başlayacak kapasite saymak için dayanak yok. Özellikle taşeron ekip, özel ölçü malzemesi ya da başka bir şantiyeden gelecek usta kullanılan işlerde, bir günün kayması müşteriye verilen tarihi ve sonraki işin başlangıcını birlikte bozar.
Bu yüzden yeni kabul edilen her iş için dört satırlık bir kart yeterlidir: müşterinin onay günü, ölçü/keşif günü, malzemenin şantiyeye varış günü ve ekibin ilk tam gün çalışacağı tarih. Kartın yanında müşteriye söylenen bitiş tarihi ile o tarihi kimin teyit ettiği de yazılmalı. İşletme sahibi bu kartı günlük bakacağı yerde tutarsa, aynı ustayı iki ayrı işe yazdığını ya da malzeme gelmeden boya ekibini çağırdığını telefon çalmadan görür.
Bu kayıt, çalışanı gerilimin hedefi olmaktan çıkarır. Ustanın bir şantiyeden ötekine yetişememesi çoğu kez kişisel hız meselesi gibi anlatılır. Oysa işin başlama günü, malzeme günü ve ekip günü hiçbir yerde bir araya getirilmemişse, gecikmenin ilk sahibi işi dağıtan masadır. Müşteriye iki gün erken söylenen tarih de sonradan çalışana fazla mesai olarak döner.
Siparişin çoğaldığı haftada, yeni ilan açmadan ve müşterilere gün vermeden önce açık iş kartlarını masaya koyup her biri için malzeme ve ekip gününü yazın. Boş kalan satır varsa müşteriye bugün net tarih vermeyin; tarihi kapatacak bilgi gelene kadar işi beklemede tutun.
