Sıcak basması çoğu zaman yüz ve göğüste birden yükselen sıcaklıkla başlar; ardından terleme, bazen de üşüme gelir. 18 Ekim Dünya Menopoz Günü’nde bu aniliği ayrı bir belirti gibi düşünmek yerine, bedenin ısı ayarının kısa süreli tepkisi olarak okumak daha açıklayıcıdır. ABD Ulusal Yaşlanma Enstitüsü, sıcak basmasını menopoz geçişinin yaygın belirtilerinden biri olarak tanımlıyor; tek bir atak yaklaşık 30 saniye ile 10 dakika sürebiliyor. National Institute on Aging
Beden, iç sıcaklığını dar bir aralıkta tutmaya çalışır. Menopoz geçişinde yumurtalıkların östrojen ve progesteron üretimi zamanla değişir ve azalır. Bu değişim, beynin sıcaklığı ayarlayan bölgesinin küçük bir iç sıcaklık artışına daha duyarlı tepki vermesine katkıda bulunur. Beyin böyle bir artışı algıladığında derideki damarları genişletir; cilde daha çok kan gelir, yüz kızarabilir. Ter bezleri de ısıyı buharlaşma yoluyla uzaklaştırmak için çalışır. Bu nedenle sıcaklık hissi, odanın sıcaklığı değişmeden bir anda yükselebilir. National Institute on Aging
Atağın ardından gelen üşüme de aynı zincirin devamıdır. Ter buharlaşırken deriden ısı çeker. Damarların genişlemesi ve terleme, bedenin beklediğinden fazla serinlik yaratınca bu kez titreme görülebilir. Sıcaklık, ter ve üşüme kısa süre içinde bu sırayla yaşanabilir; bunların her biri aynı ısı ayarlama tepkisinin bir parçasıdır.
Bu mekanizma herkes için aynı sıklıkta işlemez. Ulusal Yaşlanma Enstitüsü, atakların ne zaman başladığının ve ne kadar sürdüğünün kişiden kişiye değişebildiğini belirtiyor. Alkol, acılı yiyecekler ve kafein bazı kişilerde belirtileri artırabilir. Sıcak basmaları günlük yaşamı ya da uykuyu belirgin biçimde bozuyorsa, kişiye uygun değerlendirme ve seçenekler için sağlık profesyoneliyle görüşmek gerekir. Ani sıcaklık dalgası, bedenin kendi ısı dengesini korumak için verdiği hızlı tepki olarak böyle okunabilir.