Yağmurdan sonra tişörtün rengi bir anda koyulaşır. Suyun kendisi berrakken bunun olması ilk bakışta tuhaf gelir. Asıl değişen boya değil, kumaşın lifleri arasındaki çok küçük boşluklarda ışığın izlediği yoldur.
Kuru kumaşın açık görünmesini hava da sağlar
Kuru bir kumaş yalnız iplikten oluşmaz; liflerin arasında hava cepleri vardır. Işık bu lif-hava sınırlarının her birinde yön değiştirir ve birçok yöne saçılır. Bu saçılan ışığın bir bölümü gözümüze geri gelir. Kumaşı kuru ve daha açık görmemizin önemli nedenlerinden biri budur.
Islanınca su, bu hava ceplerinin bir kısmını doldurur. Suyun ışığı bükme özelliği, liflerin bu özelliğine havadan daha yakındır. Bu yüzden ışık liften life geçerken eskisi kadar dağılmaz. Yakın tarihli tekstil ölçümleri de, suyun lifler arasındaki havayı doldurmasının geri saçılmayı azalttığını ve boyanın ışığı soğurma olasılığını artırdığını gösteriyor. Bu çalışma, ıslak polyester kumaşlarda ölçülen koyulaşmayı tam bu farkla açıklıyor.
Gözümüze daha az ışık dönüyor
Işık daha az saçılınca kumaşın içinde biraz daha uzun dolaşır. Renk veren boya bu sırada ışığın bir bölümünü soğurur; gözümüze dönen ışık azalır. Gördüğümüz koyuluk, suyun kumaşa koyu bir renk katması değil, kuru yüzeyin geri gönderdiği dağınık ışığın azalmasıdır. Optik alanındaki klasik deneysel açıklama da pürüzlü, soğurucu yüzeylerin ıslandığında geri yansıttıkları ışığın azalabildiğini gösterir. Applied Optics'teki makale bu etkiyi kırılma indisi ve yüzey içindeki yansımalarla inceliyor.
Bu yüzden etki her malzemede aynı kuvvette görünmez. Açık renkli, lifli ve gözenekli bir pamuklu kumaşta fark belirgin olabilir; çok koyu bir kumaş zaten az ışık geri gönderdiği için daha az değişmiş görünür. İnce beyaz bir kumaşta ise koyulaşmaya ek olarak saydamlık da artabilir. Su her yüzeyi aynı biçimde koyultmaz; malzemenin lifleri, boyası ve dokusu sonucu belirler.
Bir dahaki sefer ıslak lekeye bakarken rengin değiştiğini değil, ışığın dönüş yolunun değiştiğini düşünün. Kuru bölgede gözünüze gelen fazladan parlaklık, kumaşın kendi renginden çok liflerin arasındaki havanın işidir.
