Mandalinayı soyarken turuncu kabuk çoğu kez tek parça hâlinde kalkar; dilimlerin çevresinde ince beyaz lifler kalır. Bu kolaylık, kabuğun hemen altındaki beyaz ve süngerimsi dokunun meyve etiyle kurduğu bağdan gelir. Mandalina grubu içinde özellikle kolay soyulan çeşitlerde bu bağ daha gevşektir.
Turuncu dış yüzeyin altındaki beyaz katmana albedo denir. Bu katman, hava boşlukları taşıyan yumuşak hücrelerden ve meyveye su ile çözünen maddeleri ulaştıran ince iletim demetlerinden oluşur. Georgia Üniversitesi'nin satsuma mandalinası kılavuzu, kabuğu dış renkli katman ile pektince zengin beyaz katman olarak ayırıyor. Satsuma üzerine Florida Üniversitesi kaynağı da olgun meyvede kabuğun etten kolay ayrıldığını bildiriyor.
Kolay soyulan mandalinada belirleyici olan, bu beyaz katmanın dilimleri saran zarla sıkı kilitlenmemesidir. Meyve gelişirken albedo hücrelerinin yapısı ve pektinleri değişir; böylece kabuk ile sulu dilimler arasındaki tutunma azalır. Hücre duvarlarındaki bu değişimin kabuğun ayrılmasını kolaylaştırdığı, meyve kabuğu ayrılması üzerine yayımlanmış biyoloji derlemesinde özellikle satsuma mandalinası için açıklanıyor.
Bu yüzden mandalinanın kabuğu, portakal kabuğu gibi meyve etine her noktada yapışmış kalmaz. Parmağınız turuncu yüzeyi kaldırdığında arada kalan beyaz katman ezilip koparak yol açar; dilimler büyük ölçüde yerinde durur. Pazardaki her mandalina aynı davranmaz. Çeşit, olgunluk ve kabukta aşırı gevşemeye yol açan saklama koşulları bu ayrılmayı değiştirebilir.
Bir dahaki mandalinada turuncu yüzeyden çok, altında kalan beyaz liflere bakın. Kabuğun kolay kalktığı yerde beyaz katman, dilim zarına daha gevşek bağlanır.
Kaynaklar: University of Florida IFAS: The Satsuma Mandarin · University of Georgia CAES: Satsuma mandarin anatomy · Annals of Botany / PMC: Fruit peeling and cell separation
