Yazarlar / Neden Öyle?

Necla Öğretmen

Necla Öğretmen

Emekli fen bilgisi öğretmeni ve gündelik bilim yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Katı yumurta sarısındaki yeşil halka nasıl oluşur?

Katı yumurta sarısının çevresinde ince yeşilimsi gri halka bulunan yarım yumurta

Katı pişmiş yumurtayı ortadan kestiğinizde sarının çevresinde ince, yeşilimsi gri bir halka görebilirsiniz. Renk çoğu zaman bozulma işareti sanılır. Oysa yumurtanın iki ayrı bölümünde bulunan maddeler, uzun süren sıcaklıkta sınır çizgisinde buluşur.

Yumurtanın beyazında kükürt içeren proteinler vardır. Isı bu proteinlerin yapısını değiştirirken kükürtlü bileşiklerin bir bölümü açığa çıkar. Sarıda ise demir bulunur. Beyazdan gelen kükürtlü bileşikler sarının yüzeyindeki demirle birleştiğinde demir sülfür oluşur; halkanın yeşilimsi gri tonu buradan gelir. Nebraska Üniversitesi'nin gıda bilimi notu ile ABD Tarım Bakanlığı'nın bilgi sayfası bu tepkimeyi, sarı çevresindeki renk değişiminin açıklaması olarak verir.

Halka, yumurtanın her yerine yayılmaz. Çünkü iki madde başlangıçta ayrı yerlerdedir: biri beyazda, öteki sarıda. Pişirme uzadıkça ya da sıcaklık gereğinden yüksek kaldıkça, bu maddelerin sarı-beyaz sınırında karşılaşması için daha çok zaman oluşur. Bu yüzden renk, tam o ince çizgide belirir.

Sarıdaki yeşil halka tek başına yumurtanın yenemeyeceğini göstermez. Kaynaklar bunu görünüşü değiştiren, zararsız bir renklenme olarak tanımlar. Yine de yumurtanın saklama koşulu ve kokusu ayrı bir konudur; halka, tazeliği ölçen bir işaret yerine geçmez.

Bu renklenmeyi azaltmak için beyaz ile sarı piştikten sonra gereksiz ısıyı uzatmamak yeterlidir. Pişen yumurtayı soğuk suya almak, tencerenin içinde sıcak kalma süresini kısaltır. Bir sonraki kesitte sarının çevresi daha temiz görünürse, ısının iki katman arasında ne kadar süre dolaştığını düşünebilirsiniz.

Kaynaklar: University of Nebraska–Lincoln: How to Avoid a Green Ring on Hard-Boiled Egg Yolks · USDA FSIS: What causes a green ring around the yolk of a hard-cooked egg? · Utah State University Extension: Common Questions About Eggs

Necla Öğretmen yazılarından devam et

Tüm arşivi aç