Yazarlar / Neden Öyle?

Necla Öğretmen

Necla Öğretmen

Emekli fen bilgisi öğretmeni ve gündelik bilim yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Metal kaşık neden ahşap sapından daha soğuk gelir?

Sonbahar sabahı ışığında taş tezgahta metal kaşığa parmağıyla dokunan el ve yanında ahşap spatula

Mutfakta metal bir kaşığın sapına ve ahşap bir spatulaya art arda dokununca metal daha soğuk gelir. Oysa ikisi de aynı çekmecede durmuşsa sıcaklıkları birbirine çok yakındır. Elimizin duyduğu fark, ısının elden ne hızla ayrılmasından doğar.

Elimizin derisi nesnelerden genellikle daha sıcaktır. Dokunduğumuz anda ısı, deriden daha serin yüzeye akar. Metal bu ısıyı temas noktasından gövdesinin içine hızla taşır. Parmak ucunun değdiği küçük alan bu yüzden serin kalır ve derimizden ısı almaya devam eder. Ahşapta ısı yüzeyin hemen altında daha yavaş ilerler; temas edilen ince bölüm çabucak ısınır. Elimizin soğuk diye algıladığı fark burada doğar.

Bu ayrım, metallerin ısıyı iletme becerisinden gelir. Metalde hareketli elektronlar ısı enerjisinin taşınmasına da katılır. Ahşapta ise liflerin arasındaki hava cepleri ısı akışını yavaşlatır. Aynı oda sıcaklığındaki taş zeminin çıplak ayağa halıdan daha serin gelmesi de benzer bir sonuçtur.

Evde bunu güvenli bir gözlemle görmek kolaydır: Birkaç dakika aynı odada beklemiş metal kaşığa ve tahta kaşığa parmak ucu değdirin. Metaldeki serinlik ilk anda daha belirgindir. Parmağınızı metalin üzerinde biraz gezdirdiğinizde yeni bir soğuk noktayla karşılaşmanız da ısının metal boyunca uzaklaşabildiğini gösterir. Ahşapta dokunduğunuz yer daha çabuk elinizin sıcaklığına yaklaşır.

Bu yüzden kış sabahı kapı kolu çoğu zaman havanın kendisinden daha soğukmuş gibi gelir. Kapı kolunun sıcaklığı ölçülmeden bundan emin olunamaz; fakat elinizden ısı çekme hızı, soğukluk duygusunu çoktan belirlemiştir.

Necla Öğretmen yazılarından devam et

Tüm arşivi aç