Yazarlar / Neden Öyle?

Necla Öğretmen

Necla Öğretmen

Emekli fen bilgisi öğretmeni ve gündelik bilim yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Mars ile Jüpiter aynı gökyüzü parçasına düşer

Gün doğmadan önce gökyüzünde birbirine yakın görünen parlak Jüpiter ve kızılımsı Mars

15 ve 16 Kasım sabahı, gün doğmadan önce güneydoğu yönüne bakanlar Mars ile Jüpiteri birbirine yakın iki parlak nokta olarak görebilecek. NASA, aralarındaki görünen açıyı yaklaşık 1,2 derece veriyor; bu, gökyüzünde yan yana duran iki dolunayın genişliğinden biraz fazlası. Jüpiter daha parlak, Mars da onun yakınındaki kızılımsı nokta olacak.

Bu görüntü, iki gezegenin uzayda birbirine sokulduğunu anlatmaz. Gözümüz önce iki ışığın geldiği yönü ayırır. Dünya’dan çıkan iki bakış doğrultusu gökyüzünde küçük bir açı yapıyorsa, nesneler yan yana görünür. Gezegenlerin kendi aralarındaki uzaklığıysa bu açının içinde saklı kalır.

Mars Güneş’e ortalama yaklaşık 228 milyon kilometre uzaklıkta döner; Jüpiterin ortalama yörünge uzaklığı yaklaşık 778 milyon kilometredir. Bu sayılar gezegenlerin aynı yerde dolaşmadığını gösterir. Her biri Güneş çevresindeki yolunda ilerlerken Dünya’nın bulunduğu noktadan bakıldığında, yönleri birkaç sabah için birbirine yaklaşabilir.

Bu tür görüntülerde ekliptik de işin içindedir. Gezegenlerin yörüngeleri geniş bir disk gibi düşünülebilecek, birbirine yakın bir düzlemde bulunur. Biz bu diskin içinden bakarız. Disk gökyüzünde çizgi ya da yay gibi görünür; Mars ve Jüpiter de o yol üzerinde aynı küçük alana düşebilir.

Sabah bakarken Jüpiterin daha güçlü ışığını ve Marsın kızılımsı tonunu ayırmaya çalışın. Ufuk açık olduğunda bu ikiliyi görmek kolaylaşır. Birkaç gün sonra aralarındaki açı büyür; Dünya’dan iki gezegene uzanan bakış doğrultuları farklı yönlere kayar.

Kaynaklar: NASA Science — Kasım 2026 gökyüzü notları, NASA Science — gezegen dizilimleri, NASA Solar System Exploration — gezegen karşılaştırması.

Necla Öğretmen yazılarından devam et

Tüm arşivi aç