Yazarlar / Neden Öyle?

Necla Öğretmen

Necla Öğretmen

Emekli fen bilgisi öğretmeni ve gündelik bilim yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Islak yaprak kaldırımda neden ayağı kaydırır?

Yağmurla ıslanmış sarı ve kahverengi sonbahar yapraklarının kapladığı koyu taş kaldırım

Yağmurdan sonra kaldırımdaki yapraklar, kuru olduklarından daha parlak görünür; aynı anda adımı da daha temkinli attırır. Kayganlığı, yaprağın ıslanmasından çok ayakkabı tabanı ile taşın pütürleri arasına birlikte giren yaprak ve su yaratır. Tabanın tutunacağı küçük çıkıntıların bir bölümü böylece kapanır.

Kuru kaldırımda tabanın kauçuğu, taşın çok küçük yükselti ve çukurlarına bastıkça yüzeye tutunur. Yaprak araya girdiğinde bu doğrudan temas azalır. Yağmur suyu da yaprağın iki yüzünde ince bir film kurar. Ayakkabı tabanı, bu filmin üstünde taşın pütürlerini eskisi kadar iyi kavrayamaz; adımın yana doğru kayması kolaylaşır.

Kayganlığın derecesini yaprağın türü, ezilip ezilmediği, üst üste binmesi, zeminin dokusu ve ayakkabı tabanının deseni belirler. Demiryollarındaki yaprak birikintileri üzerine yapılan ölçümlerde, yapraktan çözünen tanenlerin demir yüzeyde oluşturduğu filmin sürtünmeyi çok düşürdüğü görüldü. Bu deney kaldırımda her seferinde aynı kimyasal filmin oluşacağını göstermez. Ancak yaprağın suyla birlikte yüzey davranışını değiştiren bir katmana dönüşebildiğini anlatır.

Islak yaprakların üstünde bakılacak ayrıntı, altındaki zeminin görünmesidir. Yapraklar kaldırımın pütürlerini kapatacak kadar sık ve parlak bir tabaka oluşturmuşsa, kısa adım atmak ve tabanı belirgin desenli bir ayakkabıyı seçmek daha güvenlidir.

Necla Öğretmen yazılarından devam et

Tüm arşivi aç