Görsel: Gezdiren için yapay zekâ ile üretildi.
Yaz günü telefonunuzu şarja takarsınız; yüzde göstergesi ilerler ama sabahki kadar hızlı değil. Hele cihaz güneşte kaldıysa ekranda şarjın bekletildiğini söyleyen bir uyarı da çıkabilir. Bu, telefonun keyfi değildir. Pilin çalışırken ürettiği ısıya dışarıdaki sıcaklık ve kullandığımız uygulamalar eklenince cihaz kendini korumaya alır.
Pilin içinde ne olur?
Telefonların çoğunda lityum iyon pil bulunur. Şarj sırasında pilin içindeki iyonlar bir yönde hareket eder; elektrik enerjisi kimyasal enerji olarak depolanır. Bu işlem sırasında bir miktar ısı oluşması normaldir. Telefon aynı anda video çekiyor, oyun oynuyor, harita kullanıyor ya da mobil veriyle büyük dosya indiriyorsa işlemci, ekran ve antenler de ısınır.
Sıcak bir odada veya doğrudan güneş altında bu ısı daha zor uzaklaşır. Telefonun sıcaklığı yükseldiğinde yazılım, pilin ve diğer parçaların zarar görme ihtimalini azaltmak için şarj hızını düşürebilir. Bazı cihazlar şarjı geçici olarak durdurur. Yani yavaşlama, elektriğin ortadan kaybolması değil, pilin daha serin koşullarda şarj edilmesini bekleyen bir güvenlik davranışıdır.
Google, Pixel telefonların sıcaklık yükseldiğinde şarj hızını azaltabildiğini ve gerekirse cihazı kapatabildiğini belirtiyor. Apple da aşırı sıcak veya soğukta şarjın bekletilebileceğini söylüyor. Markalar farklı isimler kullansa da temel mekanizma aynıdır: pilin sıcaklığı güvenli aralığa dönene kadar enerji akışı sınırlanır.
En doğru yardım serin ve havadar bir yer
Telefon şarj olurken ağır oyun veya uzun görüntülü görüşme açmamak işe yarar; çünkü şarjın ürettiği ısıya yeni ısı eklememiş olursunuz. Cihazı doğrudan güneşten çıkarıp hava alan serin bir yüzeye koymak da üreticilerin önerdiği basit çözümdür. Çok ısınmışsa kabloyu ayırıp kullanmadan soğumasını beklemek gerekir.
Kılıf ısıyı içeride tutuyorsa, üreticinin uygun gördüğü bir kılıfla şarj etmek veya şarj sırasında kılıfı çıkarmak yardımcı olabilir. Telefonu buzdolabına koymak, üzerine buz veya su değdirmek doğru değildir; ani sıcaklık değişimi ve nem başka sorunlara yol açabilir. Şişmiş bir pil, ekranın kasadan ayrılması ya da tekrar tekrar aşırı ısınma varsa cihazı açmaya çalışmadan yetkili servise başvurulmalıdır.
Bu yüzden sıcak bir günde yavaşlayan şarjı hemen bozuk kabloya bağlamayalım. Önce telefonun güneş görüp görmediğine, aynı anda ne yaptığına ve elimize normalden sıcak gelip gelmediğine bakalım. Küçük bir bekleme, pilin daha uzun süre güvenle çalışmasına yardım eden yerinde bir tedbirdir.
