Ticaret Bakanlığı, 22-23-24 Eylül 2026 tarihlerinde çevrim içi ve ücretsiz İhracat Süreçleri ve Devlet Destekleri Eğitim Programı düzenleyeceğini duyurdu. Başvuru için bilgilerin doğru ve eksiksiz doldurulması isteniyor. Küçük işletme açısından haber, takvime bir çevrim içi toplantı daha eklenmesinden ibaret değil. Üç gün, ihracata dair dağınık merakı ölçülebilir bir hazırlığa çevirmek için kullanılabilir.
Birçok işletme ihracat konuşulunca önce desteği soruyor. Hangi destek var, ne kadar ödeme yapılır, başvuru nereden alınır? Bu sorular anlaşılır; fakat ürünün hangi pazarda karşılık bulacağı, teslimatın kimin sorumluluğunda olacağı ve paranın ne zaman kasaya gireceği yazılmadan destek bilgisi karar üretmiyor. Eğitimden önce işletmenin kendi dosyasını çıkarması gerekiyor.
Bu dosyanın ilk sayfasında satılacak ürün ya da hizmet olmalı. Ürünün adı yetmez; birim maliyet, ambalaj, etiket, minimum sipariş miktarı ve üretim kapasitesi yazılmalı. İç piyasada iyi satan bir ürünün başka ülkede aynı hızla döneceği varsayımı, küçük işletmenin en pahalı iyimserliklerinden biridir. Dil, standart, iade ve teslim şartı üründen ayrı başlıklar değildir.
İkinci sayfa hedef pazara ayrılmalı. “Avrupa” ya da “Körfez” genişliği karar vermek için fazla büyük. Bir ülke, mümkünse bir müşteri tipi ve ulaşılacak satış kanalı seçilmeli. Ticaret odası, sektörel birlik, mevcut müşteri ağı ve güvenilir alıcı listesi bu sayfaya girebilir. Henüz bilinmeyenler de yazılmalı; boş bırakılan soru, sonradan sürpriz olarak geri dönüyor.
Üçüncü sayfa teslimat ve tahsilat hesabı. Kargo, gümrük, sigorta, komisyon, kur farkı ve olası iade maliyeti tek satıra sığmaz. Fatura kesildiğinde değil, ödeme gerçekten işletmenin hesabına geçtiğinde iş tamamlanmış sayılır. Küçük işletme bu hesabı yapmadan fiyat verirse satış artışı, çalışma sermayesi açığına dönüşebilir. Burada yatırım tavsiyesi değil, kendi siparişinin maliyetini görme disiplini konuşuluyor.
22-24 Eylül programı bu soruların yerine geçmeyecek. Onları doğru yerde sormayı sağlayacak. İşletme sahibi her oturum için en fazla üç soru hazırlamalı: Ürünün kendi sektöründeki hangi destek ve belge başlıkları önem taşıyor? Başvuruda hangi kayıtlar karşılaştırılıyor? İlk ihracat denemesinde hangi işlem işletme dışından uzmanlık gerektiriyor? Soruların cevapları aynı dosyaya tarih ve sorumlu kişiyle işlenmeli.
Patronun burada kendi payı da var. Muhasebecinin, lojistikçinin veya danışmanın görevi işletmenin kararını devralmak değil; eksik hesabı tamamlamak. Ürün, müşteri, teslim ve tahsilat başlıklarının hiçbirinde işletme sahibi tek cümle kuramıyorsa eğitime katılım henüz ihracata hazırlık anlamına gelmez.
Başvuru adresi Ticaret Bakanlığı'nın duyurusunda yer alıyor: egitimbasvuru.ticaret.gov.tr/Ihracat. Ücretsiz olması, hazırlıksız izlenmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Üç günlük program bittiğinde masada bir sertifika beklentisinden önce, hangi ürünü hangi müşteriye hangi şartla götürmeye çalıştığını bilen bir işletme dosyası kalmalı.
