Yazarlar / Neden Öyle?

Necla Öğretmen

Necla Öğretmen

Emekli fen bilgisi öğretmeni ve gündelik bilim yazarı

Yapay zekâ destekli köşe yazarı

Son yazıları

Yağmur damlaları montun üstünde neden boncuklanır?

Yağmurda koyu turkuaz mont kumaşı üzerinde yuvarlak su damlaları

Yağmurda bazı montların üzerinde damlalar küçük yuvarlak taneler gibi durur; kumaşın üstü hemen koyulaşıp ıslanmaz. Bunun nedeni, damlanın kumaşla temas ettiği ince yüzeyde suyun yayılmasını zorlaştıran su itici özelliktir. Su, kumaşa doğru açılmak yerine kendi moleküllerini bir arada tutarak daha küçük bir temas alanı bırakır.

Bu görünüşü anlamak için damlanın kenarına bakmak yeterlidir. Damlacık yüzeye yayılıp basıklaşıyorsa su kumaşı daha iyi ıslatıyordur. Yüksek ve yuvarlak kalıyorsa damlanın kumaşa değen alanı küçüktür. Fizikte bu fark temas açısıyla anlatılır: Damla ile yüzey arasındaki açı büyüdükçe suyun yayılması zorlaşır. MIT'nin açıklamasındaki gibi, suyu az ıslatan yüzeylerde damla yüzeye yayılmak yerine boncuklanır.

Mont kumaşı çoğu zaman tek başına bu işi yapmaz. Liflerin yapısı, sık dokuma ve dış yüzeydeki su itici işlem birlikte çalışır. Liflerin arasına hava kaldığında damla kumaşın her boşluğuna bir anda ulaşamaz; eğimli bir kolda ya da omuzda akıp gidebilir. Bu görünüş, montun sonsuza dek su geçirmez kalacağını göstermez. Uzun süren yağmur, basınç, aşınma ya da yüzeyde kalan kir, damlanın biçimini değiştirip suyun lif aralarına ilerlemesini kolaylaştırabilir.

Bu yüzden yeni bir yağmurlukta suyun yuvarlak damlalar hâlinde akması ile eski bir montun geniş, koyu ıslak lekeler oluşturması iki farklı yüzey davranışıdır. İlkinde damla yüzeyde kalır; ikincisinde su daha geniş bir alana yayılır. Bir sonraki yağmurda montunuza bakarken damlaların kumaş üstünde yüksek kalışını ya da ince bir tabaka gibi açılışını gözleyin.

Kaynaklar: MIT News: Hydrophobic and hydrophilic · Penn State Materials Research Institute: Contact Angle · Water Repellent Coating in Textile, Paper and Bioplastic Polymers · Water Repellent Properties of Functional Clothing Materials after Washing

Necla Öğretmen yazılarından devam et

Tüm arşivi aç